Ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?
Tổng quan ngành
Ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên phù hợp với những bạn yêu thích các môn khoa học như Vật lý, Hóa học, Sinh học và muốn theo đuổi công việc giảng dạy trong tương lai. Đây là ngành học kết hợp giữa kiến thức khoa học tự nhiên liên môn và nghiệp vụ sư phạm để đào tạo giáo viên có thể dạy môn Khoa học tự nhiên ở bậc trung học cơ sở.
Nếu bạn đang muốn tìm hiểu ngành này học gì, cơ hội nghề nghiệp ra sao, thu nhập thế nào và bản thân có phù hợp hay không, nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn trước khi lựa chọn.

I. Giới thiệu chung về ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên
Sư phạm Khoa học tự nhiên là ngành đào tạo giáo viên có khả năng dạy trọn vẹn môn Khoa học tự nhiên ở bậc THCS theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông. Theo Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, chương trình có thời gian đào tạo 4 năm, tổng 136 tín chỉ và được thiết kế để người học vừa có năng lực chuyên môn liên môn vừa có năng lực sư phạm.
Có thể hiểu đơn giản, đây là ngành dành cho những bạn muốn học kiến thức liên môn giữa Vật lý, Hóa học và Sinh học để đi dạy môn Khoa học tự nhiên. Điểm đặc trưng của ngành là không đào tạo theo một môn đơn lẻ mà hướng tới năng lực dạy học tích hợp, phù hợp với chương trình Khoa học tự nhiên ở THCS hiện nay.
Sư phạm Khoa học tự nhiên khác gì với Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học và Sư phạm Sinh học?
Điểm khác nhau lớn nhất nằm ở phạm vi đào tạo.
Nếu Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học hay Sư phạm Sinh học thiên về một môn riêng, thì Sư phạm Khoa học tự nhiên được xây dựng để người học có thể dạy môn tích hợp ở THCS. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cũng cho biết khung chương trình được thiết kế thuận lợi để sinh viên có thể học cùng lúc với các chương trình như Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học hoặc Sư phạm Sinh học.
II. Chương trình đào tạo ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên
Ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên sẽ được học những môn gì?
Theo học ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên của trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng, sinh viên sẽ được đào tạo theo chương trình học như sau:
| I. KIẾN THỨC GIÁO DỤC ĐẠI CƯƠNG |
| Triết học Mác – Lênin |
| Kinh tế Chính trị Mác – Lênin |
| Chủ nghĩa xã hội khoa học |
| Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam |
| Tư tưởng Hồ Chí Minh |
| Tin học đại cương |
| Pháp luật đại cương |
| Học phần tự chọn: |
| Giáo dục thể chất 1 |
| Giáo dục thể chất 2 |
| Giáo dục thể chất 3 |
| Giáo dục thể chất 4 |
| Giáo dục quốc phòng |
| II. KHỐI KIẾN THỨC GIÁO DỤC CHUYÊN NGHIỆP |
| 1. Kiến thức cơ sở ngành |
| Khoa học trái đất |
| Giải tích |
| Đại số tuyến tính |
| Hóa học đại cương |
| Thí nghiệm hóa đại cương |
| 2. Kiến thức Chuyên ngành |
| Cơ, sóng cơ và thiên văn |
| Điện và từ |
| Nhiệt học và quang học |
| Vật lý trong Khoa học tư nhiên |
| Thí nghiệm cơ và điện |
| Thí nghiệm nhiệt học và quang học |
| Hóa vô cơ |
| Hóa học hữu cơ |
| Hóa học trong Khoa học tự nhiên |
| Thí nghiệm hóa vô cơ và hữu cơ |
| Di truyền và tiến hóa |
| Sinh học động vật |
| Sinh học con người |
| Sinh học trong Khoa học tự nhiên |
| Sinh học thực vật |
| Tế bào và vi sinh vật |
| Sinh thái và môi trường |
| Học phần tự chọn: |
| Tiếng Anh chuyên ngành Khoa học tự nhiên |
| Hoạt động trải nghiệm trong dạy học Khoa học tự nhiên |
| Thiết bị dạy học tự làm môn Khoa học tự nhiên |
| Bài tập Khoa học tự nhiên ở trung học cơ sở |
| Dạy học STEM trong Khoa học tự nhiên |
| Hóa học môi trường |
| Thực tế chuyên môn |
| Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp chuyên môn |
| 3. Kiến thức Nghiệp vụ sư phạm |
| Tâm lý học giáo dục |
| Giáo dục học |
| Giao tiếp sư phạm |
| Phát triển chương trình Khoa học tự nhiên |
| Nhập môn ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên |
| Lý luận dạy học Khoa học tự nhiên |
| Phương pháp dạy học Khoa học tự nhiên |
| Kiểm tra đánh giá trong Khoa học tự nhiên |
| Thực hành dạy học Khoa học tự nhiên |
| Phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành Khoa học tự nhiên |
| Học phần tự chọn: |
| Ứng dụng tin học trong dạy học Khoa học tự nhiên |
| Quản lý nhà nước về giáo dục |
| 4. Kiến thức thực tập và Khóa luận tốt nghiệp |
| Kiến tập sư phạm |
| Thực tập sư phạm |
| Học phần tự chọn bắt buộc: |
| Khóa luận tốt nghiệp |
| Chuyên đề Khoa học tự nhiên 1 |
| Chuyên đề Khoa học tự nhiên 2 |
III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên
Cơ hội nghề nghiệp của ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên hiện khá rõ vì gắn trực tiếp với nhu cầu giáo viên dạy môn Khoa học tự nhiên ở bậc THCS. Theo Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể dạy học môn Khoa học tự nhiên ở trường THCS, tổ chức hoạt động giáo dục STEM và tiếp tục học lên thạc sĩ, tiến sĩ.
III.1 Học ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên ra trường làm gì?
Hướng đi phù hợp nhất là trở thành giáo viên dạy môn Khoa học tự nhiên ở trường THCS. Bên cạnh đó, người học còn có thể tham gia xây dựng chương trình, tổ chức hoạt động STEM hoặc làm việc tại các trung tâm giáo dục STEM nếu có định hướng gắn với dạy học trải nghiệm và ứng dụng.
III.2 Có thể làm việc ở đâu?
Sau khi tốt nghiệp, người học có thể làm việc tại trường THCS công lập, trường tư thục, trung tâm giáo dục STEM hoặc các cơ sở giáo dục có tổ chức dạy học liên môn. Đây là lợi thế của ngành vì đầu ra không chỉ bó hẹp trong một mô hình trường học duy nhất.
Triển vọng của ngành đến từ chính nhu cầu dạy học môn Khoa học tự nhiên theo mô hình tích hợp trong chương trình phổ thông hiện hành. Việc các trường sư phạm lớn như HNUE và UED đều duy trì đào tạo ngành này cho thấy đây vẫn là một hướng đào tạo có nhu cầu thực tế trong hệ thống giáo dục.
III.3 Mức lương và thu nhập tham khảo
Nếu làm trong hệ thống công lập, tiền lương giáo viên hiện vẫn được tính theo hệ số lương và mức lương cơ sở. LuatVietnam cho biết mức lương cơ sở đang áp dụng là 2,34 triệu đồng mỗi tháng. Với hệ số 2,34, mức lương theo hệ số vào khoảng 5,48 triệu đồng mỗi tháng trước phụ cấp và các khoản bổ sung khác.
Ở khu vực ngoài công lập, mức thu nhập linh hoạt hơn. Một tin tuyển dụng giáo viên Khoa học tự nhiên THCS thỉnh giảng tại Hà Nội đăng mức 10 đến 15 triệu đồng mỗi tháng. Một tin khác cho vị trí giáo viên Khoa học tự nhiên cấp THCS tại Hà Nội đăng mức 12 đến 14 triệu đồng mỗi tháng. Ngoài ra, một tin tuyển dụng giáo viên Khoa học tự nhiên tại Bắc Giang ghi mức 8 đến 12 triệu đồng mỗi tháng.
Những con số này cho thấy thu nhập của ngành phụ thuộc khá nhiều vào nơi làm việc, kinh nghiệm và hình thức giảng dạy.
IV. Ai phù hợp với ngành này?
Sư phạm Khoa học tự nhiên phù hợp với những bạn yêu thích các môn khoa học và muốn làm việc trong môi trường giáo dục. Đây là ngành cần cả nền tảng kiến thức tự nhiên, khả năng kết nối kiến thức liên môn và tinh thần trách nhiệm với nghề dạy học.
Nếu bạn hứng thú với Vật lý, Hóa học, Sinh học và thích tìm hiểu cách các hiện tượng tự nhiên vận hành, đây là một lựa chọn đáng cân nhắc. Sự yêu thích sẽ giúp bạn có động lực theo học tốt hơn vì ngành này đòi hỏi người học phải tiếp cận kiến thức ở nhiều mảng khác nhau.
Đây là ngành dành cho những bạn muốn trở thành giáo viên, muốn đứng lớp và đồng hành cùng học sinh trong quá trình học tập. Nếu bạn thích giải thích, hướng dẫn và truyền đạt kiến thức theo cách dễ hiểu, Sư phạm Khoa học tự nhiên sẽ phù hợp hơn nhiều so với các ngành chỉ thiên về chuyên môn đơn môn.
Môn Khoa học tự nhiên ở THCS có tính tích hợp, nên người học ngành này cần biết kết nối kiến thức giữa nhiều lĩnh vực thay vì chỉ nhìn theo từng môn riêng. Những bạn có tư duy logic, thích nhìn vấn đề theo nhiều góc độ và biết hệ thống hóa kiến thức thường sẽ có lợi thế hơn khi theo học ngành này.
Làm nghề giáo cần sự nghiêm túc, còn học ngành có tính liên môn như Sư phạm Khoa học tự nhiên cũng cần sự bền bỉ trong quá trình tích lũy kiến thức. Nếu bạn là người chăm chỉ, có trách nhiệm và sẵn sàng học hỏi lâu dài, đây là ngành đáng để cân nhắc.
