Ngành Thống kê kinh tế học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Thống kê kinh tế là ngành phù hợp với những bạn thích làm việc với số liệu nhưng không muốn học theo hướng toán thuần. Bài viết này giúp người đọc hiểu rõ ngành Thống kê kinh tế là gì, học gì, ra trường làm gì, thu nhập tham khảo ra sao và ai phù hợp với ngành này.

1. Giới thiệu chung về ngành Thống kê kinh tế

1.1 Ngành Thống kê kinh tế là gì?

Thống kê kinh tế (Economic Statistics) là ngành học cách biến dữ liệu kinh tế, kinh doanh và xã hội thành thông tin có ích. Người học được trang bị nền tảng để thiết kế thu thập dữ liệu, xử lý số liệu, xây dựng hệ thống chỉ tiêu, phân tích xu hướng và hỗ trợ dự báo cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp, ngân hàng, bảo hiểm, marketing hay logistics.

Thống kê kinh tế là ngành đào tạo kiến thức về kinh tế, kinh doanh và các phương pháp thống kê để thu thập, xử lý, tổng hợp, phân tích, dự báo dữ liệu phục vụ quản lý và ra quyết định. Ở các chương trình đào tạo chính thức, ngành này gắn khá chặt với bối cảnh kinh tế xã hội, doanh nghiệp, thị trường và hệ thống chỉ tiêu thống kê, chứ không chỉ dừng ở học xác suất hay thống kê lý thuyết.

1.2 Phân biệt Thống kê kinh tế với một số ngành gần

Thống kê kinh tế dễ bị nhầm với Khoa học dữ liệu hoặc Thống kê kinh doanh. Điểm khác là Thống kê kinh tế vẫn đặt trọng tâm vào dữ liệu trong bối cảnh kinh tế, kinh doanh và quản lý, với các học phần như hệ thống tài khoản quốc gia, thống kê kinh tế, thống kê doanh nghiệp, thống kê nghiên cứu thị trường, phân tích dữ liệu và dự báo phục vụ ra quyết định. Trong khi đó, Khoa học dữ liệu thiên nhiều hơn về toàn bộ quy trình dữ liệu từ thu thập, lưu trữ, tiền xử lý đến lựa chọn mô hình và công cụ phân tích.

Ở UEH, Thống kê kinh doanh lại được mô tả là một chương trình thuộc ngành Thống kê kinh tế nhưng định hướng mạnh hơn vào khu vực doanh nghiệp.

2. Chương trình đào tạo ngành Thống kê Kinh tế

Ngành này thường được xây theo hướng liên ngành giữa kinh tế, kinh doanh và thống kê ứng dụng. Phần nền tảng giúp sinh viên hiểu môi trường kinh tế, còn phần chuyên môn tập trung vào xử lý và phân tích dữ liệu.

Khối kiến thức ngành Thống kê kinh doanh khá lớn, mời các bạn tham khảo khung chương trình đào tạo ngành Thống kê kinh doanh của trường Đại học Kinh tế quốc dân như sau:

3. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Đầu ra của ngành này khá rộng. Nguồn tuyển sinh và chương trình đào tạo chính thức cho thấy sinh viên Thống kê kinh tế có thể làm việc trong các cơ quan thống kê nhà nước, bộ phận phân tích dữ liệu trong doanh nghiệp, ngân hàng, bảo hiểm, marketing, logistics, nghiên cứu thị trường và các vị trí liên quan đến dự báo, báo cáo, hỗ trợ ra quyết định.

3.1 Chuyên viên phân tích dữ liệu, BI Analyst

Đây là nhánh nghề rất gần với bản chất ngành, đặc biệt với những bạn học tốt phần phân tích dữ liệu, thống kê doanh nghiệp và dự báo. Tùy vị trí và kinh nghiệm, mức lương trên thị trường hiện nay khá rộng: có tin tuyển Data Analyst ở mức 10 đến 15 triệu đồng/tháng, có vị trí BI Analyst khoảng 14 đến 17 triệu đồng/tháng, và cũng có vị trí Data Analyst ở mức 20 đến 39 triệu đồng/tháng. Vì vậy, với nhánh này, sinh viên mới ra trường thường nên hiểu mức 10 đến 17 triệu là vùng tham khảo phổ biến hơn, còn các mức trên 20 triệu thường đòi hỏi kinh nghiệm hoặc năng lực tốt hơn.

3.2 Chuyên viên nghiên cứu thị trường, phân tích thị trường

Đây là hướng đi phù hợp với những bạn thích làm khảo sát, phân tích hành vi, đọc thị trường và viết báo cáo phục vụ marketing hoặc chiến lược kinh doanh. Chương trình đào tạo của ngành đã có các học phần rất sát như thống kê trong nghiên cứu thị trường. Trên thị trường lao động hiện nay, các vị trí liên quan có biên độ lương khá lớn: nhân viên khảo sát thị trường có thể ở mức 6,5 đến 9,5 triệu đồng/tháng, chuyên viên nghiên cứu thị trường khoảng 13 đến 15 triệu đồng/tháng, còn một số vị trí chuyên viên nghiên cứu thị trường cấp cao có thể từ 30 triệu đồng/tháng trở lên.

3.3 Chuyên viên phân tích kinh doanh, thống kê doanh nghiệp, báo cáo dự báo

Đây là nhóm việc làm phù hợp với những bạn muốn đi theo hướng doanh nghiệp, vận hành, tài chính, logistics hoặc các bộ phận quản trị nội bộ. Nguồn chính thức từ NEU và UEH đều cho thấy sinh viên ngành này có thể làm phân tích dữ liệu trong doanh nghiệp, nghiên cứu thị trường, hỗ trợ quản trị và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Về mức lương, các tin tuyển dụng Business Analyst hiện ghi nhận nhiều mốc như 12 đến 23 triệu đồng/tháng, 15 đến 20 triệu đồng/tháng, 17 đến 22 triệu đồng/tháng; trong khi các vị trí chuyên viên thống kê dữ liệu kho vận thường ở khoảng 12 đến 15 triệu đồng/tháng. Đây là nhánh có tính ứng dụng cao và khá thực tế với sinh viên Thống kê kinh tế.

Nhìn chung, Thống kê kinh tế là ngành có đầu ra tốt nếu người học đi kèm năng lực làm việc với dữ liệu thật. Mức lương không nên hiểu là một con số cố định cho cả ngành, mà phụ thuộc nhiều vào nhánh công việc, nơi làm việc, kỹ năng phân tích và kinh nghiệm thực tế.

4. Ai phù hợp với ngành này?

Thống kê kinh tế phù hợp với những bạn thích số liệu, có tư duy logic, làm việc cẩn thận và không ngại phân tích vấn đề bằng dữ liệu. Nếu bạn quan tâm đến kinh tế, kinh doanh, thị trường, dự báo hoặc muốn làm các công việc hỗ trợ ra quyết định trong doanh nghiệp hay cơ quan quản lý, đây là ngành đáng cân nhắc.

Ngành này cũng hợp với những bạn muốn học một ngành có tính ứng dụng rõ, nhưng vẫn giữ nền tảng kinh tế thay vì đi hẳn sang công nghệ thuần. Ngược lại, nếu bạn rất ngại toán, ngại làm việc với số liệu hoặc thích các ngành thiên về giao tiếp, sáng tạo nội dung hơn là phân tích dữ liệu, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi chọn.