Ngành Đông Nam Á học là gì, học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Đông Nam Á học là ngành dành cho những bạn muốn hiểu sâu về một khu vực rất gần Việt Nam, không chỉ ở góc độ văn hóa mà còn ở kinh tế, chính trị, xã hội và quan hệ hợp tác. Với bài viết này, người đọc có thể nắm nhanh ngành Đông Nam Á học là gì, học gì, ra trường làm gì và có hợp với mình không.

I. Giới thiệu chung về ngành Đông Nam Á học

I.1 Ngành Đông Nam Á học là gì?

Hiểu đơn giản, đây là ngành khu vực học. Ngành Đông Nam Á học (Southeast Asian Studies) không chỉ đào tạo người học về tìm hiểu từng quốc gia riêng lẻ mà còn học cách nhìn Đông Nam Á như một không gian chung có nhiều điểm tương đồng và khác biệt về văn hóa, xã hội, kinh tế và chính trị. Vì vậy, ngành này phù hợp với những bạn muốn theo hướng nghiên cứu khu vực, làm việc quốc tế, đối ngoại, truyền thông, giáo dục hoặc doanh nghiệp có liên hệ với các nước ASEAN.

Ngành này tập trung nghiên cứu khu vực Đông Nam Á dưới góc nhìn liên ngành, gồm lịch sử, văn hóa, xã hội, chính trị, kinh tế, tôn giáo, ngôn ngữ và các quan hệ trong khu vực. Ở chương trình đào tạo chính thức của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, sinh viên được định hướng có kiến thức hệ thống, chuyên sâu về Đông Nam Á, dùng được tiếng Anh trong công việc chuyên môn và có thêm một ngôn ngữ bản địa của khu vực ở mức cơ bản.

I.2 Phân biệt Đông Nam Á học với một số ngành gần

Đông Nam Á học, Đông phương học và Quốc tế học là các ngành khác nhau, có mã ngành và bằng tốt nghiệp riêng. Tại USSH, Đông Nam Á học đã được tách thành một ngành độc lập chứ không còn là một chuyên ngành nằm trong Đông phương học. Nếu Đông Nam Á học đi sâu vào một khu vực cụ thể là Đông Nam Á, thì Đông phương học có phạm vi rộng hơn về các khu vực phương Đông, còn Quốc tế học nghiêng nhiều hơn về các vấn đề và quan hệ quốc tế ở phạm vi rộng.

II. Chương trình đào tạo ngành Đông Nam Á học

Chương trình đào tạo của ngành này không thiên về học thuộc tên nước hay thông tin du lịch đơn thuần. Cốt lõi của chương trình là tư duy khu vực, ngoại ngữ, khả năng phân tích và năng lực làm việc trong môi trường liên văn hóa.

Tham khảo chương trình đào tạo ngành Đông Nam Á học của trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn – ĐHQGHN.

Chi tiết chương trình như sau:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Theo chương trình đào tạo và thông tin tuyển sinh chính thức của USSH, cử nhân Đông Nam Á học có thể làm việc tại cơ quan nhà nước có hoạt động đối ngoại, doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, đại sứ quán, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, cơ quan báo chí và truyền thông. Đây là ngành có đầu ra không hẹp, nhưng muốn đi xa thì ngoại ngữ và khả năng làm việc thực tế với khu vực là yếu tố rất quan trọng.

III.1 Chuyên viên đối ngoại, hợp tác quốc tế, phát triển đối tác

Đây là một nhánh khá sát với bản chất ngành. Bạn có thể làm ở các vị trí như chuyên viên đối ngoại, hợp tác quốc tế, quan hệ đối tác, điều phối hợp tác khu vực, làm việc tại doanh nghiệp có đối tác ASEAN, tổ chức xã hội hoặc đơn vị giáo dục. Mức lương tham khảo trên thị trường hiện nay khá phân hóa: có tin tuyển dụng chuyên viên đối ngoại ở mức 12 đến 16 triệu đồng/tháng, 12 đến 20 triệu đồng/tháng, và với vị trí yêu cầu cao hơn có thể lên 18 đến 30 triệu đồng/tháng.

III.2 Biên phiên dịch, trợ lý song ngữ, điều phối làm việc với đối tác Đông Nam Á

Vì chương trình có đào tạo tiếng Anh chuyên ngành và ngôn ngữ bản địa như tiếng Thái hoặc tiếng Indonesia, sinh viên có thể đi theo hướng phiên dịch, trợ lý đối ngoại, trợ lý kinh doanh, hỗ trợ làm việc với đối tác trong khu vực. Các tin tuyển dụng thực tế cho vị trí phiên dịch tiếng Thái đang ghi nhận mức khoảng 9 đến 15 triệu đồng, 15 đến 18 triệu đồng, hoặc 12 đến 20 triệu đồng/tháng tùy yêu cầu công việc và kinh nghiệm. Với người có năng lực ngoại ngữ tốt và làm trong môi trường doanh nghiệp quốc tế, thu nhập có thể cao hơn.

III.3 Xuất nhập khẩu, du lịch quốc tế, phát triển thị trường ASEAN

Đây là hướng đi thực tế với những bạn thích môi trường doanh nghiệp. Theo chuẩn đầu ra của chương trình, cử nhân Đông Nam Á học có thể làm tại công ty du lịch, công ty xuất nhập khẩu hoặc doanh nghiệp có đối tác ở Đông Nam Á. Với nhánh xuất nhập khẩu, TopCV đang đưa ra mức tham khảo khoảng 8 đến 10 triệu đồng/tháng cho người dưới 1 năm kinh nghiệm và 10 đến 15 triệu đồng/tháng cho nhóm có 1 đến 4 năm kinh nghiệm; một số tin tuyển dụng cụ thể còn để mức 12 đến 20 triệu đồng/tháng.

Ngoài ba nhánh trên, Đông Nam Á học vẫn có đường đi theo hướng nghiên cứu, giảng dạy hoặc báo chí chuyên mảng khu vực. Đây là lối đi phù hợp với những bạn thích học thuật, viết lách và nghiên cứu sâu. Tuy nhiên, thu nhập ở nhánh này thường phụ thuộc khá nhiều vào loại hình đơn vị, học vị và kinh nghiệm; trên TopCV hiện có tin tuyển giảng viên cơ hữu từ 12 đến 14 triệu đồng/tháng, cũng có nơi tuyển từ 20 triệu đồng/tháng trở lên.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Đông Nam Á học phù hợp với những bạn thích tìm hiểu con người, văn hóa, xã hội và đời sống của các nước trong khu vực, có hứng thú với ngoại ngữ, thích môi trường đa văn hóa và không ngại đọc, phân tích, tổng hợp thông tin. Nếu bạn muốn sau này làm trong các mảng đối ngoại, hợp tác quốc tế, truyền thông, giáo dục, du lịch quốc tế, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc nghiên cứu khu vực, đây là ngành đáng cân nhắc.

Ngược lại, nếu bạn chỉ mong một ngành học rất chuyên biệt theo một nghề duy nhất, ít dùng ngoại ngữ và ít phải cập nhật kiến thức xã hội, Đông Nam Á học có thể không phải lựa chọn dễ đi. Ngành này hợp hơn với người có tư duy mở, giao tiếp tốt, biết quan sát bối cảnh và sẵn sàng học lâu dài để tạo lợi thế riêng.