Ngành Quan hệ Công chúng là gì, học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?
Tổng quan ngành
Ngành Quan hệ công chúng phù hợp với những bạn thích làm việc với con người, thông tin, hình ảnh thương hiệu và cách một tổ chức giao tiếp với công chúng. Đây là ngành học thiên về xây dựng uy tín, quản trị truyền thông và xử lý mối quan hệ giữa doanh nghiệp, báo chí, khách hàng, cộng đồng và các bên liên quan trong bối cảnh số hóa ngày càng mạnh.

1. Giới thiệu chung về ngành Quan hệ Công chúng
Ngành Quan hệ công chúng thường có mã 7320108 và thời gian đào tạo 4 năm. Theo các chương trình đào tạo hiện nay, đây là ngành đào tạo cử nhân có khả năng hoạch định chiến lược xây dựng hình ảnh, phát triển thương hiệu và quản lý truyền thông cho tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân, đồng thời thích ứng tốt với môi trường truyền thông số.
I.1 Ngành Quan hệ công chúng là gì?
Quan hệ công chúng (Public Relations, viết tắt là PR) là hoạt động mang tính chiến lược nhằm quản lý, xây dựng và duy trì hình ảnh tích cực, danh tiếng bền vững cho tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân trong mắt công chúng và các bên liên quan. Công việc của PR không chỉ dừng ở việc đưa tin hay quảng bá, mà còn bao gồm quan hệ báo chí, tổ chức sự kiện, truyền thông mạng xã hội, quản trị thương hiệu và xử lý khủng hoảng truyền thông.
Vai trò của ngành ngày càng rõ hơn khi môi trường truyền thông của Việt Nam dịch chuyển mạnh sang nền tảng số. Đầu năm 2025, Việt Nam có 79,8 triệu người dùng internet và 76,2 triệu tài khoản người dùng mạng xã hội, tương đương 75,2 phần trăm dân số; riêng Facebook có thể tiếp cận khoảng 76,2 triệu người dùng và TikTok có khoảng 40,9 triệu người dùng từ 18 tuổi trở lên.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu về nhân sự biết xây dựng thông điệp, quản trị danh tiếng và xử lý quan hệ với công chúng trên nhiều nền tảng cùng lúc tăng lên rất rõ.
I.2 So sánh ngành Quan hệ công chúng với Marketing
Quan hệ công chúng và Marketing có liên quan chặt chẽ nhưng không giống nhau. Quan hệ công chúng tập trung nhiều hơn vào hình ảnh, danh tiếng, mối quan hệ với báo chí, cộng đồng và các bên liên quan, cũng như quản lý khủng hoảng và truyền thông đối nội, đối ngoại; trong khi Marketing thiên nhiều hơn về thị trường, hành vi khách hàng, các công cụ marketing, dữ liệu, kênh số và hoạt động thúc đẩy hiệu quả kinh doanh.
Nói ngắn gọn, PR nghiêng về xây dựng niềm tin và uy tín lâu dài, còn Marketing nghiêng về tạo nhu cầu và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng.
II. Chương trình đào tạo ngành Quan hệ Công chúng
Điểm đáng chú ý của ngành này là chương trình học khá liên ngành. Sinh viên không chỉ học nguyên lý PR mà còn học truyền thông, thương hiệu, báo chí, nghiên cứu công chúng, truyền thông số và nhiều kỹ năng triển khai chiến dịch trong môi trường thực tế. PTIT cũng nhấn mạnh mục tiêu đào tạo cử nhân có kiến thức và kỹ năng chuyên sâu, hiện đại về quan hệ công chúng, đặc biệt trong môi trường số và trên các nền tảng truyền thông số.
Nếu bạn quan tâm mình sẽ học gì với ngành Quan hệ công chúng trong 4 năm thì có thể tham khảo ngay chương trình đào tạo ngành học này của trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn – ĐHQGHN. Chi tiết chương trình như sau:
| I. KIẾN THỨC CHUNG |
| Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin 1, 2 |
| Tư tưởng Hồ Chí Minh |
| Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam |
| Tin học cơ sở 2 |
| Ngoại ngữ cơ sở 1 (Tiếng Anh cơ sở 1/Tiếng Nga cơ sở 1/Tiếng Pháp cơ sở 1/Tiếng Trung cơ sở 1) |
| Ngoại ngữ cơ sở 2 (Tiếng Anh cơ sở 2/Tiếng Nga cơ sở 2/Tiếng Pháp cơ sở 2/Tiếng Trung cơ sở 2) |
| Ngoại ngữ cơ sở 3 (Tiếng Anh cơ sở 3/Tiếng Nga cơ sở 3/Tiếng Pháp cơ sở 3/Tiếng Trung cơ sở 3) |
| Giáo dục thể chất |
| Giáo dục quốc phòng – an ninh |
| Kỹ năng bổ trợ |
| II. KIẾN THỨC THEO LĨNH VỰC |
| Học phần bắt buộc, bao gồm: |
| Các phương pháp nghiên cứu khoa học |
| Nhà nước và pháp luật đại cương |
| Lịch sử văn minh thế giới |
| Cơ sở văn hóa Việt Nam |
| Xã hội học đại cương |
| Tâm lý học đại cương |
| Lôgic học đại cương |
| Học phần tự chọn, bao gồm: |
| Kinh tế học đại cương |
| Môi trường và phát triển |
| Thống kê cho khoa học xã hội |
| Thực hành văn bản tiếng Việt |
| Nhập môn Năng lực thông tin |
| III. KIẾN THỨC THEO KHỐI NGÀNH |
| Học phần bắt buộc, bao gồm: |
| Báo chí truyền thông đại cương |
| Chính trị học đại cương |
| Ngôn ngữ báo chí |
| Quan hệ công chúng đại cương |
| Học phần tự chọn, bao gồm: |
| Khoa học quản lý đại cương |
| Mỹ học đại cương |
| Nhập môn quan hệ quốc tế |
| Tâm lý học truyền thông |
| Xã hội học truyền thông đại chúng và dư luận xã hội |
| IV. KIẾN THỨC THEO NHÓM NGÀNH |
| Học phần bắt buộc, bao gồm: |
| Lý luận báo chí truyền thông |
| Pháp luật và đạo đức báo chí truyền thông |
| Phương pháp cơ bản trong nghiên cứu truyền thông |
| Tổ chức và hoạt động của các cơ quan báo chí truyền thông |
| Học phần tự chọn, bao gồm: |
| Tâm lý học giao tiếp |
| Các vấn đề toàn cầu |
| Niên luận |
| V. KIẾN THỨC NGÀNH |
| Học phần bắt buộc, bao gồm: |
| Lý luận về quan hệ công chúng |
| Xây dựng và phát triển thương hiệu |
| Các chương trình quan hệ công chúng |
| Kỹ năng viết cho quan hệ công chúng |
| Tổ chức sự kiện |
| Đại cương về quảng cáo |
| Kỹ năng viết cho báo in |
| Kỹ năng viết cho báo điện tử |
| Kỹ năng viết cho phát thanh và truyền hình |
| Học phần tự chọn, bao gồm: |
| Thiết kế và quản trị nội dung website |
| Kỹ thuật phát thanh và truyền hình |
| Chiến dịch quan hệ công chúng |
| Đàm phán và quản trị xung đột |
| Truyền thông đa phương tiện |
| Sản xuất ấn phẩm báo chí |
| Thực tập và khóa luận tốt nghiệp/ học phần thay thế khóa luận tốt nghiệp |
| Thực tập thực tế |
| Thực tập tốt nghiệp |
| Khoá luận tốt nghiệp |
| Các học phần thay thế khóa luận tốt nghiệp |
| Lý luận và thực tiễn quan hệ công chúng |
| Quan hệ công chúng ứng dụng |
III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành
Đầu ra của ngành này khá rộng. Theo PTIT và Hoa Sen, sinh viên tốt nghiệp có thể làm trong các mảng như truyền thông thương hiệu, truyền thông doanh nghiệp, quan hệ cộng đồng, quan hệ đối ngoại, truyền thông nội bộ, tổ chức sự kiện, nội dung số, CSR, báo chí, biên tập và sản xuất nội dung. RMIT cũng cho thấy phạm vi việc làm của cử nhân PR không chỉ giới hạn ở một vài chức danh truyền thống mà còn mở sang quan hệ cổ đông, quan hệ chính phủ, nghiên cứu và giảng dạy.
III.1 Nhóm công việc PR doanh nghiệp và truyền thông thương hiệu
Đây là hướng đi gần nhất với bản chất ngành. Bạn có thể làm chuyên viên PR, truyền thông doanh nghiệp, media relations, truyền thông nội bộ, quản trị danh tiếng hoặc hỗ trợ xây dựng thương hiệu. Hoa Sen cho biết sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhiệm các vị trí như chuyên viên quản trị truyền thông và thương hiệu, phụ trách truyền thông doanh nghiệp, truyền thông số hoặc quản lý hình ảnh nhà tuyển dụng.
III.2 Nhóm công việc sự kiện, cộng đồng và đối ngoại
Một nhóm việc làm khác của ngành là tổ chức sự kiện, gây quỹ và tài trợ, quan hệ cộng đồng, quan hệ đối ngoại hoặc các vai trò liên quan đến kết nối công chúng. PTIT nêu rõ các vị trí như chuyên viên quan hệ cộng đồng, chuyên viên tổ chức sự kiện, chuyên viên gây quỹ và tài trợ, chuyên viên quan hệ đối ngoại và chuyên viên xử lý khủng hoảng là những hướng nghề nghiệp cụ thể của ngành.
Theo RMIT, mức lương của ngành Quan hệ công chúng sau khi ra trường thường khoảng 7 đến 10 triệu đồng mỗi tháng. Với nhóm chuyên viên có chuyên môn và kinh nghiệm tốt, thu nhập có thể ở khoảng 12 đến 20 triệu đồng mỗi tháng; còn nhóm quản lý có thể lên tới khoảng 50 triệu đồng mỗi tháng. Mức thực tế còn phụ thuộc vào doanh nghiệp, vị trí, năng lực viết và lập kế hoạch, khả năng xử lý công việc dưới áp lực, cũng như chất lượng portfolio và kinh nghiệm thực chiến.
Triển vọng của ngành nhìn chung tích cực vì hầu hết tổ chức, doanh nghiệp, thương hiệu, trường học, cơ quan báo chí hay đơn vị xã hội đều cần giao tiếp với công chúng theo cách chuyên nghiệp hơn. Khi truyền thông số phát triển và thông tin lan nhanh hơn trước, vai trò của người làm PR trong xây dựng niềm tin, quản trị hình ảnh và xử lý rủi ro truyền thông càng quan trọng. Đây là ngành không thiếu đất phát triển cho người chịu khó làm nghề, cập nhật xu hướng và rèn kỹ năng thực chiến.
IV. Ai phù hợp với ngành này?
Ngành này phù hợp với những bạn thích giao tiếp, thích quan sát xã hội và hứng thú với cách một thương hiệu hay tổ chức xuất hiện trước công chúng. Nếu bạn thích viết, thích lên ý tưởng, thích kết nối con người và muốn làm công việc vừa có yếu tố sáng tạo vừa có yếu tố chiến lược, đây là ngành đáng cân nhắc.
Bạn cũng nên có khả năng lập kế hoạch, phân tích thông tin, làm việc nhóm và phản ứng linh hoạt với thay đổi. RMIT nhấn mạnh các tố chất quan trọng của người học PR gồm khả năng lên kế hoạch, phân tích tổng hợp thông tin, viết lách, làm việc nhóm, đổi mới bản thân và nhạy bén với biến động của thị trường.
Về định hướng lâu dài, ngành này hợp với những bạn chấp nhận học rộng và làm thật. Chương trình PR hiện nay không chỉ dừng ở quan hệ báo chí hay sự kiện, mà còn gắn với thương hiệu, nội dung số, khủng hoảng truyền thông, nghiên cứu công chúng và nhiều đề án thực tế với doanh nghiệp. Vì vậy, nếu bạn muốn xây dựng nghề nghiệp trong môi trường năng động, nhiều va chạm và có cơ hội phát triển sang nhiều hướng khác nhau của truyền thông, Quan hệ công chúng là lựa chọn khá đáng đầu tư.
>> Tham khảo: So sánh Marketing, PR và Quảng Cáo
Nguồn tham khảo
Các thông tin trong bài được đối chiếu từ nguồn đào tạo chính thức và nguồn thị trường tại thời điểm biên tập.
