Ngành Quản lý thông tin học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Ngành Quản lý thông tin phù hợp với những bạn muốn làm việc ở giao điểm giữa dữ liệu, nội dung số, hệ thống thông tin và quản trị. Đây không phải ngành công nghệ thông tin theo hướng lập trình thuần, nhưng cũng không chỉ gói gọn trong công việc thư viện theo cách hiểu cũ.

Bài viết này sẽ giúp người đọc hiểu nhanh ngành học là gì, ra trường làm gì, thu nhập tham khảo ra sao và ai phù hợp với ngành này.

I. Giới thiệu chung về ngành Quản lý thông tin

Quản lý thông tin là một ngành còn khá mới với nhiều học sinh, nên rất dễ bị hiểu nhầm sang Thông tin – Thư viện hoặc các ngành hệ thống thông tin. Muốn chọn đúng, trước hết cần hiểu đúng bản chất ngành học này.

I.1 Ngành Quản lý thông tin là gì?

Ngành Quản lý thông tin có tên tiếng Anh là Information Management, mã ngành 7320205. Đây là ngành học nghiên cứu và ứng dụng các phương thức tạo lập, thu thập, tổ chức, lưu trữ, tìm kiếm, xử lý, phân tích và khai thác thông tin, dữ liệu, tài liệu và tri thức để phục vụ hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp và hỗ trợ ra quyết định. Chương trình đào tạo của ngành thường mang tính liên ngành, kết hợp giữa công nghệ thông tin, khoa học quản lý, quản trị kinh doanh và khoa học thông tin.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, thông tin không còn chỉ là tài liệu để lưu trữ mà đã trở thành tài sản phục vụ vận hành, quản trị và phát triển tổ chức. Vì vậy, doanh nghiệp và cơ quan ngày càng cần những người biết tổ chức dữ liệu, quản trị nội dung, thiết kế hệ thống thông tin, phân tích thông tin và giúp dòng thông tin được sử dụng đúng chỗ, đúng lúc, đúng mục tiêu. Đây cũng là lý do ngành Quản lý thông tin được nhiều trường nhìn nhận như một ngành đón đầu nhu cầu nhân lực của nền kinh tế số.

I.2 Quản lý thông tin khác gì với Thông tin – Thư viện?

Đây là cặp ngành rất dễ bị nhầm. Theo chia sẻ từ phía đơn vị đào tạo, Quản lý thông tin tập trung nhiều hơn vào tổ chức, quản trị thông tin và dữ liệu, phân tích và ứng dụng thông tin trong tổ chức, doanh nghiệp và môi trường số. Trong khi đó, Thông tin – Thư viện thiên nhiều hơn về lưu trữ, phân loại, tổ chức và cung cấp tài liệu, đặc biệt trong các môi trường thư viện và thiết chế thông tin truyền thống.

Nói đơn giản, nếu bạn muốn đi theo hướng dữ liệu, nội dung số, hệ thống và vận hành thông tin trong tổ chức, Quản lý thông tin là lựa chọn sát hơn.

II. Chương trình đào tạo ngành Quản lý thông tin

Tham khảo chương trình đào tạo ngành Quản lý thông tin của trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn – ĐHQGHN.

Chi tiết chương trình như sau:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương ngành Quản lý thông tin

Đầu ra của ngành Quản lý thông tin khá rộng, nhưng không nên hiểu theo kiểu học xong chỉ làm hành chính hay chỉ làm thư viện. Sinh viên sau tốt nghiệp có thể đi vào các vị trí liên quan đến quản trị dữ liệu, phân tích thông tin, thiết kế và hỗ trợ hệ thống thông tin, quản trị nội dung website, SEO, quản lý hồ sơ, hỗ trợ kinh doanh, truyền thông, văn phòng thông minh hoặc học tiếp để làm nghiên cứu, giảng dạy.

III.1 Dữ liệu, hệ thống thông tin và phân tích thông tin

Đây là nhánh sát với tinh thần hiện đại của ngành. Người học có thể làm ở các vị trí như chuyên viên quản trị dữ liệu, hỗ trợ hệ thống thông tin, phân tích dữ liệu, phân tích và thiết kế hệ thống thông tin hoặc các công việc cần tổ chức và khai thác dữ liệu phục vụ vận hành doanh nghiệp.

Về thu nhập tham khảo, JobsGO đang ghi nhận chuyên viên quản trị dữ liệu có mức lương trung bình khoảng 12,2 triệu đồng/tháng, khoảng phổ biến 9,8 đến 14 triệu đồng/tháng.

Với hướng Data Analyst, TopCV cho thấy nhóm dưới 1 năm kinh nghiệm có dải lương khoảng 9,72 đến 14,4 triệu đồng/tháng, còn nhóm từ 1 đến dưới 3 năm kinh nghiệm có thể lên khoảng 12,636 đến 23,4 triệu đồng/tháng. Đây là nhánh có tiềm năng tăng thu nhập khá rõ nếu người học mạnh về dữ liệu, công cụ và tư duy phân tích.

III.2 Nội dung số, website và SEO

Một hướng đi rất thực tế khác của ngành là quản trị nội dung số, website và tối ưu thông tin trên môi trường trực tuyến. Đây cũng là nhóm việc được chính các trường nêu trong đầu ra, như phân tích SEO, quản trị nội dung website và hỗ trợ truyền thông. Nếu đi theo nhánh này, bạn có thể làm quản trị nội dung, quản trị web, SEO hoặc phối hợp vận hành website và hệ thống nội dung số cho doanh nghiệp.

JobsGO hiện ghi nhận nhân viên quản trị nội dung có mức lương trung bình khoảng 11,1 triệu đồng/tháng, phổ biến 9 đến 14 triệu đồng/tháng; nhân viên quản trị web khoảng 11,8 triệu đồng/tháng; còn nhân viên SEO khoảng 11,5 triệu đồng/tháng.

Trên TopCV, vị trí SEO Executive đang được ghi nhận mức trung bình khoảng 12,5 triệu đồng/tháng, với khoảng phổ biến 10 đến 15 triệu đồng/tháng.

III.3 Quản lý hồ sơ, hỗ trợ điều hành và phân tích kinh doanh

Ngành này cũng phù hợp với những công việc thiên về tổ chức thông tin trong doanh nghiệp và cơ quan, chẳng hạn quản lý hồ sơ, quản lý thông tin nội bộ, hỗ trợ điều hành, trợ lý, thư ký hoặc các vị trí phân tích kinh doanh khi người học bổ sung tốt kỹ năng hệ thống và nghiệp vụ.

Ở nhánh gần với hồ sơ và vận hành, JobsGO đang ghi nhận nhân viên xử lý hồ sơ có mức lương trung bình khoảng 11,1 triệu đồng/tháng. Nếu phát triển theo hướng Business Analyst, TopCV cho thấy nhóm dưới 1 năm kinh nghiệm có dải lương khoảng 7 đến 10,5 triệu đồng/tháng, còn nhóm từ 1 đến dưới 3 năm kinh nghiệm có thể đạt 11,664 đến 23,4 triệu đồng/tháng.

Điều này cho thấy ngành Quản lý thông tin có thể mở sang nhánh phân tích nghiệp vụ khá tốt nếu người học tăng được năng lực công nghệ và hiểu quy trình doanh nghiệp.

III.4 Học tiếp, nghiên cứu và giảng dạy

Với những bạn muốn đi theo hướng học thuật lâu dài, ngành này cũng có đường đi riêng. Nguồn tuyển sinh của các trường cho thấy cử nhân Quản lý thông tin có thể học tiếp lên bậc cao hơn ở các ngành liên quan, đồng thời có khả năng làm nghiên cứu hoặc giảng dạy tại các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và các đơn vị thông tin. Đây là hướng phù hợp với những bạn muốn đi sâu vào khoa học thông tin, quản trị tri thức hoặc phát triển chuyên môn dài hạn.

Quản lý thông tin là ngành có đầu ra rộng nên không nên gom về một con số lương duy nhất. Nhóm việc làm đầu vào như quản trị nội dung, web, xử lý hồ sơ hay quản trị dữ liệu thường xuất phát quanh vùng 9 đến 14 triệu đồng/tháng. Khi đi sâu hơn vào dữ liệu, phân tích, hệ thống hoặc phân tích nghiệp vụ, mức thu nhập có thể mở rộng rõ hơn sau 1 đến 3 năm kinh nghiệm.

Vì vậy, với ngành này, thu nhập phụ thuộc rất mạnh vào nhánh bạn chọn, khả năng dùng công cụ số, mức độ phân tích và khả năng làm việc trong môi trường doanh nghiệp. Và trên đây chỉ là mức tham khảo thị trường, không phải mức cố định cho tất cả sinh viên tốt nghiệp.

IV. Ai phù hợp với ngành?

Quản lý thông tin không dành cho người chỉ thích lý thuyết suông. Đây là ngành hợp với những bạn muốn vừa hiểu thông tin, vừa biết cách tổ chức nó, vừa biết dùng công cụ để biến thông tin thành thứ có ích cho công việc thực tế.

Nếu bạn có xu hướng muốn biến một mớ dữ liệu, tài liệu hay nội dung rời rạc thành hệ thống dễ dùng, dễ tra cứu, dễ khai thác, đây là một dấu hiệu khá hợp ngành. Quản lý thông tin cần người có tư duy hệ thống, biết nhìn cấu trúc, biết phân loại và biết đặt thông tin vào đúng ngữ cảnh sử dụng.

Ngành này có liên quan đến cơ sở dữ liệu, website, hệ thống thông tin, phân tích dữ liệu và công cụ số, nhưng bản chất không phải đào tạo kỹ sư lập trình thuần túy. Vì vậy, nếu bạn thích công nghệ ở góc độ ứng dụng, thích hiểu cách dữ liệu và hệ thống hỗ trợ quản trị, nhưng không muốn đi quá sâu vào code, Quản lý thông tin là lựa chọn đáng cân nhắc.

Một điểm mạnh của ngành là khả năng thích ứng nghề nghiệp khá rộng. Bạn có thể đi vào dữ liệu, nội dung số, hồ sơ, truyền thông, phân tích thông tin hay hỗ trợ quản trị tùy vào năng lực phát triển thêm trong quá trình học. Vì vậy, ngành này phù hợp với người muốn có nền tảng đủ linh hoạt để làm việc ở cả doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan nhà nước và các môi trường đang chuyển đổi số.