Ngành Kỹ thuật Nhiệt học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Ngành Kỹ thuật nhiệt phù hợp với những bạn muốn theo đuổi một lĩnh vực kỹ thuật gắn với hệ thống nhiệt, lạnh, điều hòa không khí và năng lượng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu nhanh ngành học là gì, ra trường có thể làm công việc nào, mức thu nhập tham khảo ra sao và ai là người phù hợp với ngành này.

I. Giới thiệu chung về ngành Kỹ thuật Nhiệt

Kỹ thuật nhiệt là ngành khoa học kỹ thuật nghiên cứu sự truyền, tích lũy và biến đổi năng lượng nhiệt để giải quyết các bài toán trong sản xuất, xây dựng, năng lượng và đời sống. Ở các trường đại học hiện nay, ngành này có thể được đào tạo dưới tên Kỹ thuật nhiệt hoặc Công nghệ kỹ thuật nhiệt, nhưng đều xoay quanh các hệ thống nhiệt lạnh, điều hòa không khí, thông gió, thiết bị trao đổi nhiệt và các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả.

I.1 Ngành Kỹ thuật nhiệt là gì?

Ngành Kỹ thuật Nhiệt là ngành học về cách thiết kế, tính toán, lắp đặt, vận hành, bảo trì và tối ưu các hệ thống liên quan đến nhiệt và lạnh. Người học không chỉ tiếp cận điều hòa không khí hay điện lạnh dân dụng, mà còn học về thông gió, trao đổi nhiệt, kỹ thuật sấy, nồi hơi, tua bin, xử lý khí thải và các hệ thống nhiệt lạnh trong công nghiệp.

Kỹ thuật nhiệt hiện diện trong rất nhiều lĩnh vực như tòa nhà, trung tâm thương mại, bệnh viện, kho lạnh, dây chuyền chế biến, nhà máy nhiệt điện và các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Nhiều nguồn tuyển sinh đại học mô tả đây là lĩnh vực nền tảng, có mặt trong hầu hết các ngành công nghiệp và dân dụng, đặc biệt quan trọng ở các hệ thống lạnh, điều hòa không khí, thông gió, năng lượng và vận hành công trình kỹ thuật.

I.2 Ngành này khác gì với các ngành gần?

Nếu các ngành cơ khí nói chung đào tạo rộng về máy móc và hệ thống cơ học, thì Kỹ thuật nhiệt đi sâu hơn vào bài toán nhiệt năng, lạnh, HVAC, thông gió và tối ưu năng lượng. So với các chương trình thiên về điện lạnh dân dụng, Kỹ thuật nhiệt có phạm vi rộng hơn, bao gồm cả hệ thống công nghiệp, công trình, nhà máy và các thiết bị nhiệt phức tạp như trao đổi nhiệt, nồi hơi hay tua bin.

II. Chương trình đào tạo ngành Kỹ thuật nhiệt

Bỏ qua các môn giáo dục đại cương, chúng ta cùng tìm hiểu xem ngành Kỹ thuật nhiệt sẽ học những môn chuyên ngành nào nhé.

Chi tiết chương trình như sau:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương ngành Kỹ thuật Nhiệt

Đầu ra của ngành Kỹ thuật nhiệt khá rộng vì kiến thức học được có thể ứng dụng ở cả công nghiệp lẫn dân dụng. Theo mô tả từ các trường, sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc tại các công ty HVAC, nhà thầu cơ điện, nhà máy sản xuất, nhà máy nhiệt điện, đơn vị quản lý tòa nhà, công ty môi trường, doanh nghiệp năng lượng, viện nghiên cứu hoặc cơ sở đào tạo.

III.1 Ra trường có thể làm ở đâu, làm gì?

Một số hướng đi gần ngành nhất là kỹ sư HVAC, kỹ sư thiết kế hệ thống điều hòa và thông gió, kỹ sư vận hành và bảo trì hệ thống nhiệt lạnh, kỹ sư cơ nhiệt, kỹ sư quản lý năng lượng hoặc kỹ sư làm việc tại nhà máy nhiệt điện và các doanh nghiệp công nghiệp. Nguồn giới thiệu ngành của các trường còn cho thấy sinh viên có thể tham gia các công việc như tính toán, thiết kế, thẩm định, giám sát, thi công, vận hành và sửa chữa hệ thống điều hòa không khí, thông gió, xử lý khí thải và các hệ thống nhiệt lạnh phục vụ sản xuất và công trình.

Triển vọng nghề nghiệp của ngành này khá ổn định vì nhu cầu nhân lực xuất hiện ở nhiều loại công trình và nhà máy. Đại học Điện lực cho biết sinh viên tốt nghiệp đang làm tại các hãng điều hòa lớn, các nhà thầu cơ điện và nhiều nhà máy nhiệt điện; trong khi các chương trình đào tạo khác nhấn mạnh thêm các mảng như quản lý năng lượng, xử lý môi trường và tối ưu hệ thống kỹ thuật.

III.2 Mức lương ngành Kỹ thuật nhiệt bao nhiêu?

Nếu đi theo hướng kỹ thuật HVAC ở giai đoạn đầu, mức lương tham khảo hiện khá dễ tiếp cận. Trên TopCV, có vị trí Nhân viên kỹ thuật HVAC tại Hải Phòng đăng mức 11 đến 13 triệu đồng mỗi tháng, trong khi một vị trí Nhân viên kỹ thuật HVAC hoặc Kỹ sư HVAC tại Hà Nội đăng mức 15 đến 20 triệu đồng mỗi tháng và không yêu cầu kinh nghiệm. Điều này cho thấy nhóm việc làm đầu vào của ngành có biên độ khá rộng tùy địa phương, doanh nghiệp và tính chất công việc.

Với nhóm kỹ sư thiết kế hoặc triển khai hệ thống nhiệt lạnh, mức thu nhập thường cao hơn. TopCV hiện hiển thị các vị trí Kỹ sư nhiệt lạnh khoảng 14 đến 20 triệu đồng, Kỹ sư nhiệt lạnh PCCC khoảng 16 đến 20 triệu đồng và Kỹ sư thiết kế nhiệt lạnh hoặc HVAC khoảng 15 đến 25 triệu đồng mỗi tháng.

Đây là nhóm việc làm phù hợp với người học có nền tảng chuyên môn tốt hơn về thiết kế, bóc tách, triển khai hoặc phối hợp thi công hệ thống.

Nếu đi theo hướng cơ nhiệt hoặc các vị trí kỹ thuật có kinh nghiệm, mức lương có thể cao hơn nữa. Một tin tuyển dụng Kỹ sư cơ nhiệt trên TopCV đang để mức 20 đến 25 triệu đồng mỗi tháng, yêu cầu 2 năm kinh nghiệm. Vì vậy, khi tìm hiểu thu nhập của ngành Kỹ thuật nhiệt, nên nhìn theo từng nhánh nghề gần ngành nhất thay vì gộp thành một con số chung cho tất cả sinh viên tốt nghiệp.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Kỹ thuật nhiệt phù hợp với những bạn thích máy móc, hệ thống kỹ thuật, năng lượng và muốn làm việc trong môi trường có tính ứng dụng cao. Đây là ngành hợp với người học ổn các môn tự nhiên, đặc biệt là Toán và Vật lý, vì chương trình đào tạo gắn với nhiệt động, truyền nhiệt, cơ học chất lưu, điều khiển, điện điện tử và các bài toán kỹ thuật thực tế.

Ngành này cũng phù hợp với người có tư duy logic, cẩn thận, thích làm việc theo quy trình và không ngại thực hành hoặc ra hiện trường. Nếu bạn hứng thú với điều hòa không khí, thông gió, kho lạnh, nhà máy, tòa nhà kỹ thuật hoặc các giải pháp tiết kiệm năng lượng, đây là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Ngược lại, nếu bạn không thích kỹ thuật ứng dụng, ngại các môn cơ sở kỹ thuật hoặc không muốn làm việc với hệ thống thiết bị, bạn nên tìm hiểu kỹ trước khi chọn.