Ngành Lâm sinh là gì, học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Lâm sinh là ngành học dành cho những bạn quan tâm đến trồng rừng, phục hồi hệ sinh thái rừng, bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển lâm nghiệp bền vững. Đây không phải ngành chỉ gắn với khai thác gỗ, mà thiên nhiều về kỹ thuật gây trồng, nuôi dưỡng, phục hồi, điều tra và quản lý rừng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển xanh ngày càng rõ.

I. Giới thiệu chung về ngành Lâm sinh

Lâm sinh là ngành khá đặc thù trong nhóm nông lâm nghiệp. Muốn hiểu đúng ngành này, cần nhìn nó như một lĩnh vực kỹ thuật gắn với cây rừng, hệ sinh thái rừng và phát triển tài nguyên rừng theo hướng bền vững, chứ không chỉ là quản lý hành chính hay khai thác lâm sản.

Ngành Lâm sinh là gì?

Theo chương trình đào tạo của Trường Đại học Lâm nghiệp, ngành Lâm sinh đào tạo kỹ sư có kiến thức và kỹ năng để quản lý, khai thác, bảo vệ, sử dụng rừng và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời thực hiện các công việc điều tra, đánh giá tài nguyên rừng, trồng rừng, quy hoạch lâm nghiệp và các hoạt động kỹ thuật lâm sinh.

Vai trò của Lâm sinh ngày càng rõ khi Việt Nam đang thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững. Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021–2025 đặt mục tiêu đưa lâm nghiệp trở thành ngành kinh tế kỹ thuật hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời nâng thu nhập từ rừng trồng sản xuất và tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp hằng năm. Điều này cho thấy nhu cầu nhân lực hiểu về trồng rừng, phục hồi rừng, quản lý rừng bền vững, carbon rừng và bảo tồn tài nguyên vẫn rất thực tế.

Tên tiếng Anh an toàn và sát nhất với ngành này là Silviculture. Đây là tên xuất hiện trực tiếp trong chương trình đào tạo ngành Lâm sinh của Trường Đại học Lâm nghiệp.

Phân biệt Lâm sinh với Lâm học

Lâm sinh và Lâm học có liên quan gần nhau nhưng không hoàn toàn trùng nhau. Lâm học thường có phạm vi rộng hơn, bao quát nhiều mặt của ngành lâm nghiệp, còn Lâm sinh đi sâu hơn vào kỹ thuật gây trồng, chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi và phát triển rừng. Ngay trong chương trình đào tạo Lâm sinh, sinh viên học đậm các nội dung như giống cây rừng, điều tra rừng, kỹ thuật lâm sinh, trồng rừng và quy hoạch lâm nghiệp, cho thấy tính kỹ thuật rừng rất rõ.

II. Chương trình đào tạo ngành Lâm sinh

Lâm sinh là ngành có tính ứng dụng cao, nên chương trình học không dừng ở lý thuyết sinh học hay môi trường mà gắn khá chặt với thực địa, điều tra rừng, kỹ thuật trồng rừng và quản lý tài nguyên rừng.

Cái khó của Lâm sinh là bạn phải học được cả tư duy sinh học, môi trường và kỹ thuật thực địa. Người học cần biết quan sát hiện trạng rừng, đọc dữ liệu điều tra, đánh giá sinh khối và carbon, hiểu quy hoạch lâm nghiệp, đồng thời thích nghi với môi trường làm việc khá đặc thù. Chuẩn đầu ra của chương trình cũng nhấn mạnh kỹ năng điều tra, đánh giá hiện trạng tài nguyên rừng, phân loại rừng và làm việc trong môi trường nghề nghiệp lâm nghiệp.

Tham khảo chương trình đào tạo ngành Lâm sinh của Trường Đại học Tây Nguyên:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Đầu ra của ngành Lâm sinh không hẹp như nhiều người nghĩ. Theo mô tả chương trình đào tạo, kỹ sư lâm sinh có thể làm việc tại cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp, đơn vị chủ rừng, doanh nghiệp lâm nghiệp, tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp và phát triển nông thôn.

Nhánh 1. Kỹ sư lâm nghiệp, kỹ thuật trồng rừng, phát triển rừng

Đây là nhánh sát ngành nhất. Công việc thường xoay quanh điều tra hiện trạng rừng, trồng và phục hồi rừng, theo dõi sinh trưởng cây rừng, kỹ thuật lâm sinh và hỗ trợ quy hoạch phát triển rừng.

Trên JobsGO, mức lương trung bình tham khảo cho vị trí kỹ sư lâm nghiệp là khoảng 10–15 triệu đồng/tháng; một số tin tuyển dụng cụ thể trên TopCV ghi mức 10–20 triệu đồng/tháng hoặc 10–15 triệu đồng/tháng tùy địa bàn và kinh nghiệm. Với người mới ra trường, đây nên được hiểu là mức tham khảo theo thị trường tuyển dụng, còn thu nhập thực tế phụ thuộc nhiều vào khu vực làm việc, loại doanh nghiệp và khả năng đi hiện trường.

Nhánh 2. Bảo vệ rừng, quản lý rừng bền vững, FSC và phát triển bền vững

Một hướng khá đúng bản chất Lâm sinh hiện nay là làm việc trong các hoạt động quản lý rừng bền vững, chứng chỉ rừng, kiểm soát tuân thủ và các chương trình phát triển bền vững. TopCV có tin tuyển Nhân viên FSC/Bền vững với mức lương cứng 8–15 triệu đồng/tháng, yêu cầu hiểu biết về tiêu chuẩn FSC, phát triển bền vững, pháp luật môi trường và lâm nghiệp, cùng kỹ năng đánh giá và báo cáo.

Đây là hướng phù hợp với những bạn thích làm việc ở giao điểm giữa kỹ thuật rừng, hồ sơ quản lý và chuẩn bền vững.

Nhánh 3. Bảo tồn, dự án lâm nghiệp, tổ chức phát triển

Người học Lâm sinh cũng có thể đi theo hướng bảo tồn, dự án tài nguyên rừng, phát triển sinh kế gắn với rừng hoặc làm việc trong các tổ chức quốc tế, NGO và dự án lâm nghiệp cộng đồng. JobsGO đưa mức tham khảo cho chuyên viên bảo tồn khoảng 12–18 triệu đồng/tháng và quản lý dự án khoảng 15–25 triệu đồng/tháng.

Đây không phải mức khởi điểm chung cho tất cả sinh viên mới tốt nghiệp, nhưng là mốc tham khảo hữu ích nếu bạn đi theo hướng dự án và tích lũy thêm kinh nghiệm thực tế.

Nơi làm việc phổ biến

Sinh viên tốt nghiệp ngành này có thể làm tại chi cục, ban quản lý, đơn vị chủ rừng, doanh nghiệp lâm nghiệp, công ty phát triển nguyên liệu rừng, đơn vị tư vấn quy hoạch, tổ chức bảo tồn, tổ chức quốc tế và các dự án phát triển nông thôn gắn với rừng. Đây là nhóm nơi làm việc đã được nêu trực tiếp trong chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Lâm sinh phù hợp với những bạn yêu thiên nhiên, quan tâm đến rừng, cây trồng lâu năm, hệ sinh thái và các vấn đề phát triển bền vững. Nếu bạn thấy hứng thú với việc gây trồng, phục hồi và phát triển rừng hơn là chỉ nghiên cứu lý thuyết, đây là ngành khá đáng cân nhắc.

Ngành này cũng hợp với người có tính kiên trì, cẩn thận và không ngại đi thực địa. Đặc thù của nghề là phải đo đạc, quan sát, đánh giá hiện trạng rừng, đọc dữ liệu, làm việc với địa hình và môi trường hiện trường, nên ai chỉ thích công việc văn phòng thuần túy có thể sẽ thấy không thật sự phù hợp.

Ngoài ra, Lâm sinh hợp với những bạn muốn theo đuổi công việc kỹ thuật gắn với phát triển xanh, quản lý tài nguyên, carbon rừng, bảo tồn và quản lý rừng bền vững. Trong bối cảnh lâm nghiệp Việt Nam đang được định hướng như một ngành kinh tế kỹ thuật hiện đại và bền vững, người học Lâm sinh vẫn có chỗ đứng rõ nếu chọn đúng hướng chuyên môn.