Ngành Lâm học là gì, học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Lâm học là ngành học gắn trực tiếp với rừng, từ trồng rừng, phục hồi rừng, chăm sóc hệ sinh thái rừng đến phát triển lâm nghiệp bền vững. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ ngành Lâm học là gì, học những gì, ra trường có thể làm ở đâu và có phù hợp với mình hay không.

I. Giới thiệu chung về ngành Lâm học

Đây là ngành dành cho những bạn quan tâm đến rừng dưới góc nhìn kỹ thuật và sinh thái, tức là không chỉ bảo vệ rừng mà còn biết cách gây trồng, phục hồi, điều tra và phát triển tài nguyên rừng theo hướng lâu dài.

Ngành Lâm học là gì?

Ngành Lâm học, tên tiếng Anh thường dùng là Forestry hoặc trong ngữ cảnh hẹp hơn có thể gần với Silviculture, là ngành đào tạo nhân lực có kiến thức và kỹ năng về cây rừng, lập địa, gây trồng, nuôi dưỡng, phục hồi, quản lý và phát triển rừng. Khung chương trình ngành Lâm học của Trường Đại học Lâm nghiệp cho thấy người học được đào tạo các học phần gắn trực tiếp với cây rừng, trắc địa, thống kê sinh học, khí tượng thủy văn rừng, đất lâm nghiệp, điều tra rừng, lâm sinh và quản lý tài nguyên rừng.

Vai trò của ngành Lâm học ngày càng rõ trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển lâm nghiệp bền vững. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 5 năm triển khai Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021–2025, tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 42,03% và giá trị xuất siêu ngành lâm sản đạt khoảng 13 đến 15 tỷ USD mỗi năm. Điều này cho thấy rừng không chỉ có ý nghĩa sinh thái mà còn gắn với sinh kế, kinh tế xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, nên nhu cầu nhân lực hiểu về gây trồng, phục hồi và quản lý rừng vẫn rất thực tế.

Phân biệt Lâm học với một số ngành gần

Lâm học dễ bị nhầm với Quản lý tài nguyên rừng, Công nghệ chế biến lâm sản hoặc Quản lý đất đai. Điểm khác là Lâm học tập trung sâu vào bản thân quần xã rừng và kỹ thuật tác động lên rừng như trồng, chăm sóc, khoanh nuôi, phục hồi và phát triển rừng.

Trong khi đó, Quản lý tài nguyên rừng nghiêng nhiều hơn về tổ chức quản lý, chính sách và sử dụng tài nguyên; còn Công nghệ chế biến lâm sản lại đi theo hướng vật liệu gỗ và sản xuất công nghiệp.

II. Chương trình đào tạo ngành Lâm học

Ngành này có tính ứng dụng khá rõ vì sinh viên không chỉ học lý thuyết về rừng mà còn phải hiểu cây rừng, điều kiện lập địa, kỹ thuật gây trồng và cách theo dõi diễn biến của hệ sinh thái rừng ngoài thực tế.

Tham khảo ngay chương trình đào tạo chuyên ngành Lâm sinh thuộc ngành Lâm học của Trường Đại học Nông lâm TPHCM. Chi tiết như sau:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Đầu ra của ngành Lâm học không chỉ bó hẹp ở việc trồng rừng. Có thể hình dung theo ba nhánh sát ngành nhất là kỹ thuật gây trồng và phục hồi rừng, quản lý bảo vệ tài nguyên rừng, và làm việc tại doanh nghiệp hoặc dự án lâm nghiệp gắn với vùng nguyên liệu và phát triển bền vững. Mức lương dưới đây là mức tham khảo, tổng hợp từ tin tuyển dụng trên TopCV và thị trường việc làm liên quan.

Nhánh 1. Kỹ thuật gây trồng, chăm sóc và phục hồi rừng

Đây là hướng đi rất sát bản chất ngành, với các vị trí như kỹ sư lâm nghiệp, cán bộ kỹ thuật trồng rừng, kỹ thuật viên chăm sóc rừng hoặc phụ trách vùng nguyên liệu lâm nghiệp. Nhóm việc này thường làm tại công ty lâm nghiệp, dự án phát triển rừng, ban quản lý rừng hoặc doanh nghiệp có vùng nguyên liệu.

Trên TopCV, một số tin tuyển dụng thuộc nhóm kỹ sư lâm nghiệp và nhân viên lâm nghiệp hiện ghi nhận mức lương khoảng 10 đến 12 triệu đồng hoặc 10 đến 20 triệu đồng mỗi tháng tùy vị trí và kinh nghiệm.

Nhánh 2. Quản lý, bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng

Sinh viên tốt nghiệp cũng có thể làm ở các ban quản lý rừng, đơn vị lâm nghiệp địa phương, tổ chức bảo tồn, dự án phục hồi sinh thái hoặc các chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững. Hướng đi này phù hợp với những bạn muốn gắn nghề với bảo vệ tài nguyên rừng, nâng cao chất lượng rừng và phát triển sinh kế bền vững.

Bối cảnh phát triển lâm nghiệp bền vững ở Việt Nam hiện nay cho thấy nhu cầu nhân lực cho nhóm công việc này vẫn có cơ sở rõ ràng.

Nhánh 3. Cây xanh, cảnh quan và doanh nghiệp lâm nghiệp ứng dụng

Một số cử nhân Lâm học có thể mở rộng sang mảng cây xanh đô thị, cảnh quan, chăm sóc cây hoặc kỹ thuật viên tại doanh nghiệp liên quan đến không gian xanh và hệ sinh thái ứng dụng. Trên TopCV hiện có các tin tuyển dụng như kỹ sư cây xanh cảnh quan với mức lương khoảng 15 đến 25 triệu đồng mỗi tháng, cho thấy đầu ra của ngành có thể linh hoạt hơn nếu người học có thêm kinh nghiệm thực tế và kỹ năng triển khai dự án.

Người học ngành Lâm học có thể làm tại công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng, cơ quan kiểm lâm và lâm nghiệp địa phương, dự án phục hồi sinh thái, doanh nghiệp vùng nguyên liệu, đơn vị cây xanh cảnh quan hoặc tiếp tục học lên để theo hướng nghiên cứu. Triển vọng nghề nghiệp của ngành nhìn chung vẫn tích cực vì phát triển rừng bền vững, phục hồi hệ sinh thái và kinh tế lâm nghiệp vẫn là những ưu tiên dài hạn tại Việt Nam.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Ngành Lâm học phù hợp với những bạn yêu thiên nhiên, thích rừng, thích các hệ sinh thái tự nhiên và muốn làm công việc gắn với bảo vệ, phục hồi và phát triển tài nguyên rừng. Nếu bạn thấy hứng thú với việc cây rừng sinh trưởng ra sao, rừng phục hồi như thế nào và làm thế nào để phát triển rừng bền vững, đây là ngành khá hợp.

Bạn sẽ có lợi thế nếu học khá sinh học, địa lý, có khả năng quan sát, làm việc cẩn thận và không ngại đi hiện trường. Ngành này cũng phù hợp với những người thích nhìn một hệ sinh thái như một chỉnh thể, chứ không chỉ quan tâm đến một khía cạnh riêng lẻ. Nhận định này là suy luận từ bản chất chương trình đào tạo ngành Lâm học.

Ngoài ra, Lâm học hợp với những bạn muốn theo đuổi công việc có ý nghĩa xã hội và môi trường dài hạn, chấp nhận tính đặc thù của nghề là có thể gắn với rừng, địa bàn ngoài đô thị hoặc dự án thực địa. Nếu bạn muốn học một ngành không quá đại trà nhưng có vai trò rõ trong bảo vệ tài nguyên và phát triển xanh, Lâm học là lựa chọn đáng cân nhắc.