Ngành Lâm nghiệp đô thị học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Lâm nghiệp đô thị là ngành học khá đặc thù, nằm giữa cây xanh, cảnh quan, môi trường và phát triển đô thị bền vững. Nếu bạn đang muốn tìm một ngành vừa gắn với thiên nhiên vừa có tính ứng dụng rõ trong thành phố hiện đại, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu nhanh ngành học gì, chương trình đào tạo ra sao, cơ hội nghề nghiệp thế nào và mình có hợp hay không.

I. Giới thiệu chung về ngành Lâm nghiệp đô thị

Phần này giúp bạn hiểu rõ bản chất ngành học, tránh nhầm với Lâm nghiệp truyền thống, Kiến trúc cảnh quan hay Quản lý tài nguyên môi trường.

Ngành Lâm nghiệp đô thị là gì?

Lâm nghiệp đô thị là ngành đào tạo về quy hoạch, thiết kế, xây dựng, quản lý và phát triển hệ thống cây xanh, công viên, cảnh quan và không gian xanh trong đô thị. Tên tiếng Anh thường dùng là Urban Forestry. Đây không phải ngành chỉ học về rừng theo nghĩa thông thường, mà tập trung vào cây xanh và hệ sinh thái xanh trong thành phố, khu dân cư, khu công cộng và các không gian sống đô thị.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, ô nhiễm không khí, hiệu ứng đảo nhiệt và nhu cầu sống xanh ngày càng tăng, Lâm nghiệp đô thị có vai trò rất rõ trong việc tạo dựng môi trường sống bền vững. Các tài liệu chuyên ngành và nguồn quản lý nhà nước đều nhấn mạnh cây xanh đô thị, công viên và không gian mở là thành phần quan trọng để cải thiện vi khí hậu, chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và chất lượng cảnh quan đô thị.

Phân biệt với một số ngành gần

Lâm nghiệp đô thị khá gần với Kiến trúc cảnh quan, nhưng không hoàn toàn giống nhau. Kiến trúc cảnh quan thường nghiêng nhiều hơn về thiết kế không gian, tổ chức hình khối, thẩm mỹ cảnh quan và công trình ngoài trời. Trong khi đó, Lâm nghiệp đô thị ngoài yếu tố cảnh quan còn chú trọng sinh học cây xanh, kỹ thuật trồng chăm sóc, quản lý hệ thống cây đô thị, bảo tồn và phát triển mảng xanh bền vững.

So với Lâm nghiệp truyền thống, ngành này lại tập trung vào bối cảnh đô thị thay vì rừng sản xuất hay rừng tự nhiên.

II. Chương trình đào tạo ngành Lâm nghiệp đô thị

Phần này giúp bạn hình dung rõ mình sẽ học gì trong ngành, thay vì nghĩ đơn giản đây chỉ là ngành trồng cây hay làm cảnh quan.

Tham khảo chương trình đào tạo ngành Lâm nghiệp đô thị của Trường Đại học Nông lâm Huế dưới đây:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Phần này giúp bạn nhìn rõ đầu ra nghề nghiệp theo từng nhánh sát ngành nhất, thay vì hiểu mơ hồ rằng học xong chỉ đi trồng cây hoặc làm công viên.

Nhánh 1. Quy hoạch, thiết kế và phát triển cảnh quan đô thị

Đây là một trong những nhánh đầu ra sát ngành nhất. Sau khi tốt nghiệp, bạn có thể làm kỹ sư cảnh quan, kỹ sư quy hoạch cây xanh, chuyên viên thiết kế không gian xanh, chuyên viên phát triển cảnh quan cho khu đô thị, khu dân cư, công viên, khu du lịch sinh thái hoặc dự án hạ tầng xanh. Nơi làm việc phổ biến là công ty tư vấn quy hoạch, công ty thiết kế cảnh quan, doanh nghiệp phát triển đô thị và các dự án bất động sản có yêu cầu về cảnh quan.

Mức lương ở nhóm công việc này thường phụ thuộc vào khả năng triển khai hồ sơ, đọc bản vẽ, đi hiện trường và kinh nghiệm dự án. Theo mặt bằng tuyển dụng kỹ sư cảnh quan trên các sàn việc làm tại Việt Nam, người mới ra trường thường có thể bắt đầu quanh mức 8 đến 12 triệu đồng/tháng, sau vài năm kinh nghiệm có thể lên khoảng 12 đến 20 triệu đồng/tháng hoặc hơn tùy doanh nghiệp và năng lực. Đây là mức tham khảo thị trường, không phải mức cố định cho mọi vị trí.

Nhánh 2. Quản lý cây xanh, công viên và hạ tầng xanh đô thị

Sinh viên tốt nghiệp cũng có thể làm kỹ sư cây xanh đô thị, cán bộ quản lý công viên, chuyên viên quản lý mảng xanh, chuyên viên chăm sóc và bảo tồn cây xanh tại các công ty công viên cây xanh, doanh nghiệp môi trường đô thị, ban quản lý khu đô thị, khu nghỉ dưỡng hoặc cơ quan nhà nước liên quan đến xây dựng và hạ tầng đô thị. Đây là nhánh đầu ra rất sát với bản chất ngành.

Với nhóm việc này, thu nhập giai đoạn đầu thường ở mức 7 đến 11 triệu đồng/tháng nếu làm kỹ thuật hoặc giám sát hiện trường. Khi có thêm kinh nghiệm quản lý, phụ trách dự án hoặc nắm chuyên môn cây xanh đô thị tốt, mức lương có thể tăng lên khoảng 12 đến 18 triệu đồng/tháng tùy đơn vị. Mức này nên hiểu là mức tham khảo theo mặt bằng tuyển dụng kỹ thuật môi trường cảnh quan và cây xanh đô thị hiện nay.

Nhánh 3. Tư vấn môi trường đô thị, nghiên cứu và giảng dạy

Một hướng khác là tham gia các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm nghiên cứu môi trường, đơn vị tư vấn phát triển đô thị xanh hoặc các dự án liên quan đến quy hoạch xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Đây là nhánh phù hợp với những bạn thích đào sâu kiến thức, làm phân tích, nghiên cứu hoặc học lên cao hơn.

Mức lương ở nhánh này dao động khá rộng tùy nơi làm việc. Nếu làm nghiên cứu, trợ giảng hoặc chuyên viên dự án ở giai đoạn đầu, thu nhập thường quanh 7 đến 12 triệu đồng/tháng. Nếu làm ở các dự án tư vấn chuyên sâu hoặc có học vấn cao hơn, thu nhập có thể tốt hơn theo kinh nghiệm và năng lực chuyên môn.

Triển vọng của ngành

Triển vọng của Lâm nghiệp đô thị gắn chặt với xu hướng đô thị xanh, phát triển bền vững và nhu cầu tăng không gian xanh trong các thành phố. Khi các đô thị ngày càng quan tâm tới cây xanh, cảnh quan, công viên, chất lượng sống và sức khỏe môi trường, nhu cầu nhân lực hiểu cả cây xanh lẫn tổ chức không gian đô thị sẽ có giá trị thực tế hơn. Đây là ngành không quá đông người học, nên nếu theo đúng năng lực và có trải nghiệm thực hành tốt, bạn vẫn có cửa đi nghề khá rõ.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Ngành Lâm nghiệp đô thị phù hợp với những bạn yêu thiên nhiên, thích cây xanh, thích không gian sống đẹp và có quan tâm tới môi trường đô thị. Nếu bạn cảm thấy hứng thú với công viên, cảnh quan, đường phố nhiều cây xanh hay những thành phố đáng sống, đây là một tín hiệu khá hợp ngành.

Ngành cũng phù hợp với những bạn có tư duy quan sát không gian, thích kết hợp giữa yếu tố kỹ thuật và thẩm mỹ, không ngại học về cây cối, môi trường và đi thực tế. Bạn không nhất thiết phải quá giỏi vẽ như ngành thiết kế, nhưng nên có cảm nhận tốt về bố cục, cảnh quan và sự phù hợp giữa cây xanh với môi trường sống đô thị.

Nếu bạn thích ngồi bàn giấy hoàn toàn, không muốn ra hiện trường, không hứng thú với cây xanh hoặc không thích những công việc có yếu tố kỹ thuật ứng dụng, bạn có thể sẽ thấy ngành này không thật sự phù hợp. Đây là ngành dành cho người thích làm nghề gắn với không gian sống thật, cảnh quan thật và những vấn đề thực tế của đô thị.