Ngành Dinh dưỡng là gì, học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?
Tổng quan ngành
Ngành Dinh dưỡng phù hợp với những bạn muốn học về sức khỏe nhưng thiên về ăn uống, phòng bệnh, tư vấn và cải thiện chất lượng sống hơn là đi sâu vào điều trị như bác sĩ. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu nhanh ngành Dinh dưỡng là gì, học gì, ra trường làm gì, mức lương tham khảo ra sao và ai phù hợp với ngành này.

I. Giới thiệu chung về ngành Dinh dưỡng
Đây là một ngành khá đặc thù trong khối sức khỏe. Người học không chỉ tìm hiểu về thực phẩm và khẩu phần ăn, mà còn phải hiểu cơ thể, bệnh lý, an toàn thực phẩm và cách can thiệp dinh dưỡng cho từng nhóm đối tượng.
I.1 Ngành Dinh dưỡng là gì?
Ngành Dinh dưỡng (Nutrition) là ngành đào tạo cử nhân trong lĩnh vực sức khỏe, nghiên cứu các vấn đề về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm để phục vụ chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh và cộng đồng. Theo chương trình của Đại học Y Hà Nội, tên tiếng Anh chính thức của ngành là Nutrition; trong tài liệu của Đại học Y Dược TP.HCM, chương trình cũng dùng cách gọi Bachelor of Nutrition.
Vai trò của ngành này ngày càng rõ vì Việt Nam vẫn đang phải giải quyết đồng thời 3 gánh nặng dinh dưỡng gồm thiếu dinh dưỡng, thừa cân béo phì và thiếu vi chất. Song song với đó, Bộ Y tế đã ban hành quy định riêng về hoạt động dinh dưỡng trong bệnh viện, trong đó yêu cầu tổ chức hoạt động dinh dưỡng, xây dựng chế độ ăn bệnh lý, tư vấn và điều trị bằng dinh dưỡng cho người bệnh. Điều này cho thấy dinh dưỡng không còn là phần phụ, mà là một mắt xích chuyên môn trong chăm sóc sức khỏe hiện đại.
I.2 So sánh Dinh dưỡng với Công nghệ thực phẩm
Dinh dưỡng và Công nghệ thực phẩm đều là ngành học liên quan đến thực phẩm. Tuy nhiên, Công nghệ thực phẩm thiên về chế biến, bảo quản, kiểm soát chất lượng và phát triển sản phẩm, còn Dinh dưỡng tập trung vào nhu cầu dinh dưỡng của con người, đánh giá tình trạng dinh dưỡng, xây dựng khẩu phần, can thiệp dinh dưỡng và tư vấn cho người bệnh hoặc cộng đồng.
II. Chương trình đào tạo ngành Dinh dưỡng
Chương trình Dinh dưỡng thường kéo dài 4 năm. So với nhiều ngành sức khỏe khác, đây là ngành vừa có nền tảng y sinh học, vừa có khối kiến thức ứng dụng rất thực tế vào bệnh viện, trường học, cộng đồng và doanh nghiệp.
Nếu bạn thắc mắc trong 4 năm học ngành Dinh dưỡng sẽ học những gì thì mời bạn tham khảo ngay chương trình đào tạo ngành Dinh dưỡng của trường Đại học Thăng Long. Chi tiết chương trình như sau:
| I. KIẾN THỨC GIÁO DỤC ĐẠI CƯƠNG |
| Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin |
| Tư tưởng Hồ Chí Minh |
| Đường lối cách mạng của ĐCS Việt Nam |
| Logic và suy luận toán học |
| Kỹ năng soạn thảo văn bản |
| Tiếng Việt thực hành |
| Pháp luật đại cương |
| Tiếng Anh sơ cấp 1, 2 |
| Tiếng Anh sơ trung cấp 1, 2 |
| Các bạn lựa chọn tiếng Pháp 1-2 hoặc tiếng Nhật 1A-1B hoặc tiếng Trung 1-2 hoặc tiếng Ý 1-2 |
| Tiếng Pháp 1, 2 |
| Tiếng Nhật 1A, 1B |
| Tiếng Trung 1, 2 |
| Giáo dục thể chất |
| Giáo dục quốc phòng |
| II. KIẾN THỨC GIÁO DỤC CHUYÊN NGHIỆP |
| A. Kiến thức cơ sở khối ngành |
| Tiếng Anh thực hành trong Y tế 1A |
| Tiếng Anh thực hành trong Y tế 1B |
| Tiếng Anh thực hành trong Y tế 2A |
| Tiếng Anh thực hành trong Y tế 2B |
| Xác suất thống kê y học |
| Lý sinh |
| Hóa hữu cơ – Hóa phân tích |
| Sinh học và di truyền |
| Hóa sinh |
| Vi sinh vật |
| Ký sinh trùng ( |
| Thuốc và thực phẩm |
| Dinh dưỡng cơ sở |
| Tâm lý học đại cương |
| Đạo đức y học |
| Khoa học môi trường và các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe |
| Truyền thông và giáo dục sức khỏe |
| Giải phẫu |
| Sinh lý học |
| Sinh lý bệnh – Miễn dịch |
| Khoa học thực phẩm |
| Dinh dưỡng cộng đồng 1 |
| Thực phẩm và dinh dưỡng |
| An toàn vệ sinh thực phẩm |
| Giáo dục truyền thông dinh dưỡng 1 |
| Dịch tễ học và phương pháp nghiên cứu trong dinh dưỡng |
| Ẩm thực Việt Nam |
| B. Học phần chuyên ngành |
| B1. Nhóm chuyên ngành Dinh dưỡng cộng đồng |
| Học phần bắt buộc |
| Dinh dưỡng cộng đồng 2 |
| Giáo dục, truyền thông dinh dưỡng 2 |
| Can thiệp dinh dưỡng |
| Dinh dưỡng và các bệnh mãn tính không lây tại cộng đồng |
| Triển khai, quản lý các chương trình dinh dưỡng tại cộng đồng |
| Kinh tế hộ gia đình và dinh dưỡng |
| Phát triển cộng đồng bền vững và dinh dưỡng |
| Dinh dưỡng thực phẩm và văn hóa xã hội |
| Thực tập chuyên ngành về đánh giá tình trạng dinh dưỡng ở cộng đồng/giám sát dinh dưỡng/can thiệp dinh dưỡng ở cộng đồng/giáo dục,, tư vấn dinh dưỡng ở cộng đồng (4) |
| Học phần tự chọn |
| Dinh dưỡng ngành nghề và thể thao |
| Dinh dưỡng học đường |
| Dinh dưỡng theo lứa tuổi |
| Dinh dưỡng người cao tuổi |
| B2. Nhóm chuyên ngành Dinh dưỡng tiết chế |
| Học phần bắt buộc |
| Bệnh học dinh dưỡng 1 |
| Bệnh học dinh dưỡng 2 |
| Dinh dưỡng tiết chế trong điều trị bệnh mãn tính |
| Quản lý, điều hành dinh dưỡng tiết chế |
| Can thiệp dinh dưỡng tiết chế |
| Tư vấn dinh dưỡng tiết chế |
| Tổ chức, quản lý dinh dưỡng trong bệnh viện |
| Tin học ứng dụng trong dinh dưỡng tiết chế |
| Thực tập chuyên ngành về Nội khoa/Nhi khoa/Ngoại khoa/dinh dưỡng tiết cế và sức khỏe phụ nữ |
| Học phần tự chọn |
| Hóa sinh dinh dưỡng |
| Dinh dưỡng điều trị 1, 2 |
| Kỹ thuật chế biến món ăn Việt Nam |
| III. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP HOẶC CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP |
| Khóa luận tốt nghiệp ngành Dinh dưỡng |
| Sinh viên không làm khóa luận tốt nghiệp được học 2 chuyên đề tốt nghiệp bao gồm: |
| Chuyên đề tốt nghiệp: Dinh dưỡng cộng đồng |
| Chuyên đề tốt nghiệp: Dinh dưỡng tiết chế |
| IV. LỰA CHỌN TỰ DO |
| Lựa chọn từ 4 tín chỉ trở lên trong các học phần bổ trợ dưới hoặc trong các học phần được giảng dạy tại trường: |
| Phương pháp hùng biện và các thủ thuật tranh biện |
| Hát – Nhạc |
| Tâm lý và kỹ năng giao tiếp với người cao tuổi |
III. Cơ hội nghề nghiệp ngành Dinh dưỡng
Đầu ra của ngành Dinh dưỡng không chỉ gói trong bệnh viện. Theo thông tin chương trình của Đại học Y Hà Nội, cử nhân Dinh dưỡng có thể làm tại bệnh viện, cơ quan y tế, viện nghiên cứu, phòng khám tư vấn dinh dưỡng, cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu, trung tâm thể thao thể hình và các đơn vị cộng đồng.
III.1 Nhóm dinh dưỡng lâm sàng tại bệnh viện và phòng khám
Đây là nhánh sát ngành nhất. Công việc thường gồm đánh giá tình trạng dinh dưỡng, tư vấn chế độ ăn, xây dựng kế hoạch can thiệp cho người bệnh và phối hợp với bác sĩ, điều dưỡng trong quá trình điều trị.
Thông tư 18/2020/TT-BYT cho thấy bệnh viện phải tổ chức hoạt động dinh dưỡng và người làm chuyên môn dinh dưỡng có thể tham gia khám, tư vấn, điều trị bằng chế độ ăn, hội chẩn và giám sát thực hiện chế độ dinh dưỡng trong bệnh viện.
Với nhóm vị trí chuyên viên dinh dưỡng đã có kinh nghiệm, mức lương tuyển dụng có thể vào khoảng 14 đến 18 triệu đồng/tháng; còn người mới vào nghề ở bệnh viện hoặc phòng khám thường gặp mức thỏa thuận hoặc thấp hơn tùy đơn vị.
III.2 Nhóm dinh dưỡng cộng đồng, học đường và bếp ăn tập thể
Nhóm này phù hợp với những bạn thích làm chương trình dinh dưỡng, truyền thông giáo dục sức khỏe, thiết kế thực đơn, giám sát bữa ăn và theo dõi hiệu quả can thiệp ở trường học, bếp ăn tập thể hoặc các dự án cộng đồng.
Chuẩn đầu ra của Đại học Y Dược TP.HCM cho thấy sinh viên được đào tạo để tham gia xây dựng, tổ chức, giám sát các chương trình dinh dưỡng tại bệnh viện, bếp ăn tập thể, trường học và cộng đồng. Với nhóm việc làm chuyên viên hoặc tư vấn dinh dưỡng, dữ liệu tuyển dụng tổng hợp từ Vieclam24h cho thấy mức phổ biến khoảng 9 đến 14 triệu đồng/tháng, trung bình khoảng 11 triệu đồng/tháng.
III.3 Nhóm tư vấn dinh dưỡng và làm việc tại doanh nghiệp sức khỏe
Một hướng đi khá phổ biến khác là làm cho doanh nghiệp sữa, thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm chức năng, trung tâm tư vấn sức khỏe hoặc thương hiệu chăm sóc thể chất. Ở nhánh này, công việc thường gắn với tư vấn khách hàng, đào tạo sản phẩm, xây dựng nội dung chuyên môn hoặc phối hợp marketing y khoa.
Một số tin tuyển dụng hiện nay cho thấy vị trí chuyên viên dinh dưỡng tại doanh nghiệp có thể ở khoảng 14 đến 18 triệu đồng/tháng, còn vị trí tư vấn dành cho cử nhân Dinh dưỡng có thể lên khoảng 15 đến 20 triệu đồng/tháng khi đã có kinh nghiệm phù hợp.
Triển vọng việc làm của ngành
Triển vọng của ngành Dinh dưỡng nhìn chung tích cực vì nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, trong khi các vấn đề liên quan đến suy dinh dưỡng, béo phì, thiếu vi chất và dinh dưỡng điều trị vẫn là bài toán lớn. Khi Bộ Y tế vừa đặt mục tiêu giải quyết 3 gánh nặng dinh dưỡng, vừa quy định hoạt động dinh dưỡng chuyên môn trong bệnh viện, thị trường việc làm của ngành này có cơ sở để duy trì và mở rộng theo hướng chuyên nghiệp hơn trong những năm tới.
IV. Ai phù hợp với ngành này?
Ngành Dinh dưỡng hợp với những bạn quan tâm đến sức khỏe, ăn uống, lối sống lành mạnh và muốn dùng kiến thức chuyên môn để giúp người khác cải thiện thể trạng hoặc hỗ trợ điều trị bệnh. Nếu bạn thích tìm hiểu vì sao một chế độ ăn có thể ảnh hưởng đến cơ thể, tinh thần và quá trình hồi phục, đây là ngành khá đúng hướng.
Ngành này cũng phù hợp với người có tính kiên nhẫn, cẩn thận, biết lắng nghe và giao tiếp tốt. Vì công việc không chỉ là học kiến thức, mà còn phải tư vấn, giải thích, theo dõi, phối hợp với người bệnh, gia đình, bác sĩ và các bộ phận liên quan. Bạn càng có tư duy khoa học và khả năng làm việc với quy trình, số liệu, thực đơn hay đánh giá tình trạng dinh dưỡng thì càng có lợi thế.
Về định hướng nghề nghiệp, ngành này hợp với người muốn đi theo hướng dinh dưỡng lâm sàng, tư vấn sức khỏe, dinh dưỡng học đường, truyền thông giáo dục dinh dưỡng hoặc làm chuyên môn tại doanh nghiệp thực phẩm và chăm sóc sức khỏe. Đây là lựa chọn đáng cân nhắc cho những bạn muốn làm trong khối sức khỏe nhưng không nhất thiết phải theo con đường bác sĩ hay điều dưỡng.
Nguồn tham khảo
Các thông tin trong bài được đối chiếu từ nguồn đào tạo chính thức và nguồn thị trường tại thời điểm biên tập.
