Ngành Quay Phim học gì, trường nào, ra trường cơ hội như nào?

Ngành Quay phim phù hợp với những bạn muốn kể chuyện bằng hình ảnh, làm chủ khung hình, ánh sáng, chuyển động máy và cảm xúc thị giác thay vì chỉ đứng sau máy quay để ghi hình đơn thuần. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu nhanh ngành là gì, học gì, ra trường làm gì, mức thu nhập tham khảo ra sao và ai phù hợp với ngành này.

I. Giới thiệu chung về ngành Quay Phim

Quay phim là ngành đào tạo người học trở thành nhà quay phim chuyên nghiệp, có khả năng xây dựng ngôn ngữ hình ảnh cho phim, chương trình truyền hình và nhiều sản phẩm nghe nhìn khác. Ở Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, ngành này có các hướng như Quay phim điện ảnh và Quay phim truyền hình; còn Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM cũng giới thiệu Quay phim là ngành cung cấp kiến thức và kỹ năng để trở thành nhà quay phim chuyên nghiệp.

I.1 Ngành Quay phim là gì?

Quay phim (Cinematography) là ngành học về cách tạo ra hình ảnh chuyển động có chủ đích nghệ thuật và kỹ thuật. Sinh viên không chỉ học cầm máy, mà còn học cách chọn góc máy, ống kính, ánh sáng, màu sắc, nhịp chuyển động, bố cục và cách phối hợp với đạo diễn để tạo nên phong cách hình ảnh cho tác phẩm. Các mô tả chương trình của SKĐA Hà Nội và SKĐA TP.HCM đều cho thấy phần cốt lõi của ngành nằm ở kỹ thuật quay, thiết bị, ánh sáng và thực hành làm phim.

Vai trò của ngành Quay phim hiện không còn bó hẹp trong phim truyện điện ảnh hay đài truyền hình. Các mô tả đầu ra và tuyển dụng cho thấy người học có thể tham gia phim, truyền hình, quảng cáo, truyền thông, ghi hình sự kiện, nội dung số và video thương hiệu. Ngay trong mô tả đầu ra của SKĐA Hà Nội, sinh viên sau tốt nghiệp có thể làm việc tại hãng phim, đoàn làm phim, đài truyền hình, công ty truyền thông và quảng cáo; còn thị trường tuyển dụng hiện tại trên TopCV cũng xuất hiện dày đặc các vị trí quay phim, quay dựng, cameraman và video production.

I.2 Phân biệt Quay phim với các ngành gần

Khác với Đạo diễn, người học Quay phim tập trung vào phần ngôn ngữ hình ảnh, ánh sáng, khuôn hình và vận hành máy quay; còn Đạo diễn thiên về tổ chức tổng thể tác phẩm, câu chuyện và cách kể.

Khác với Công nghệ dựng phim, Quay phim làm việc chủ yếu ở giai đoạn ghi hình, còn dựng phim tập trung vào hậu kỳ, cắt dựng và tổ chức lại chất liệu hình ảnh sau khi quay xong. Việc SKĐA Hà Nội tách riêng các chuyên ngành Quay phim, Đạo diễn điện ảnh và Công nghệ dựng phim cho thấy định hướng đào tạo và công việc là khác nhau.

II. Chương trình đào tạo ngành Quay Phim

Chương trình đào tạo của ngành này thiên mạnh về thực hành, nhưng không vì thế mà chỉ học thiết bị. Các trường đào tạo cho thấy sinh viên phải đi từ nền tảng ngôn ngữ điện ảnh đến thao tác máy quay, ánh sáng, ống kính, ghi hình trong trường quay, ngoài bối cảnh và thực hiện phim ngắn tốt nghiệp.

Tham khảo ngay chương trình đào tạo ngành Quay phim K39 của Học viện Báo chí và Tuyên truyền để hiểu rõ hơn sinh viên ngành học này sẽ được học những gì nhé.

Chi tiết chương trình như sau:

III. Cơ hội nghề nghiệp và mức lương của ngành

Đầu ra của ngành Quay phim khá rộng, nhưng không nên hiểu theo kiểu học xong ai cũng làm cameraman giống nhau. Từ chuẩn đầu ra và mô tả chương trình của các trường, có thể thấy người học thường đi theo ba nhánh gần ngành nhất là quay phim hiện trường, quay dựng/video production cho doanh nghiệp và truyền thông số, hoặc phát triển lên các vai trò cao hơn trong sản xuất hình ảnh.

III.1 Nhân viên quay phim, cameraman, camera operator

Đây là hướng gần ngành nhất với người mới ra trường. Công việc thường gồm quay phim theo kịch bản, ghi hình sự kiện, TVC, video thương hiệu hoặc nội dung truyền thông.

Trên TopCV, vị trí Nhân viên Quay phim tại Hà Nội được đăng ở mức 13 đến 15 triệu đồng/tháng; một vị trí Cameraman/Nhân viên quay phim chụp ảnh khác đăng mức 12 đến 17 triệu đồng/tháng. Khi đọc các mức này, bạn nên hiểu đây là vùng lương của nhóm việc quay hình thực chiến trong doanh nghiệp hoặc công ty truyền thông, thường đã yêu cầu ít nhất khoảng 1 năm kinh nghiệm.

III.2 Quay dựng, video production, content video

Đây là nhánh rất phổ biến trên thị trường hiện nay vì nhiều doanh nghiệp tuyển người vừa quay vừa dựng. Về bản chất, đây là hướng khá thực tế với sinh viên Quay phim nếu tiếp tục học thêm hậu kỳ và tư duy sản xuất nội dung.

Trên TopCV, vị trí Media Video Production – Chuyên viên quay dựng được đăng ở mức 10 đến 16 triệu đồng/tháng; vị trí Nhân viên quay dựng khác ở TP.HCM đăng mức 12 đến 15 triệu đồng/tháng; còn báo cáo lương vị trí Video Editor của TopCV cho thấy mức lương trung bình khoảng 12,5 triệu đồng/tháng, với khoảng phổ biến 10 đến 15 triệu đồng/tháng.

III.3 Video producer, lead media, giám đốc hình ảnh theo lộ trình phát triển

Đây thường không phải điểm bắt đầu ngay sau tốt nghiệp, nhưng là hướng đi mà nhiều người học Quay phim có thể phát triển tới sau vài năm làm nghề. Ngay trong giới thiệu của SKĐA Hà Nội, người học sau tốt nghiệp có thể phát triển lên vai trò quay phim chính, giám đốc hình ảnh (Director of Photography) trong hãng phim, đoàn phim, đài truyền hình và công ty quảng cáo.

Trên thị trường tuyển dụng, nhóm việc gần hướng này như Chuyên viên quay dựng video/Producer đang được đăng ở mức 15 đến 20 triệu đồng/tháng, còn Video Producer có tin ở mức 18 đến 22 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy khi tay nghề, portfolio và khả năng dẫn dắt hình ảnh tăng lên, thu nhập của người học Quay phim có thể cải thiện khá rõ.

Triển vọng việc làm của ngành

Triển vọng của ngành nhìn chung vẫn tốt, nhưng theo hướng cạnh tranh cao và rất dựa vào năng lực thật. Điểm mạnh của Quay phim là bạn có thể đi vào điện ảnh, truyền hình, quảng cáo, sự kiện, nội dung số, truyền thông thương hiệu và cả nghiên cứu, giảng dạy. Điểm khó là thị trường không trả lương chỉ vì bằng cấp, mà đánh giá rất mạnh qua sản phẩm đã làm, tư duy hình ảnh, kỹ năng làm việc với ê-kíp và khả năng thích nghi với công nghệ mới.

IV. Ai phù hợp với ngành này?

Quay phim phù hợp với những bạn có mắt nhìn hình ảnh tốt, thích kể chuyện bằng khuôn hình, yêu điện ảnh hoặc truyền hình và không ngại làm việc với thiết bị, ánh sáng, chuyển động máy. Đây là ngành hợp với người vừa có chất nghệ sĩ, vừa có tính kỷ luật và chịu áp lực tốt, vì công việc thực tế thường đòi hỏi quay đúng, nhanh, đẹp và phối hợp rất chặt với cả ê-kíp.

Ngành cũng hợp với những bạn thích môi trường sáng tạo nhưng không muốn đứng ở vị trí biểu diễn trước ống kính. Ngược lại, nếu bạn thích điều khiển toàn bộ câu chuyện và diễn xuất hơn là chịu trách nhiệm trực tiếp về hình ảnh, bạn nên cân nhắc thêm với Đạo diễn. Còn nếu bạn thích ngồi hậu kỳ, cắt nối và xử lý nhịp điệu tác phẩm hơn, bạn nên tham khảo thêm Công nghệ dựng phim.