
Khi bạn đăng nhập vào website của trường, tra cứu thời khóa biểu hoặc xem kết quả học tập, hệ thống phải tìm đúng thông tin của bạn trong rất nhiều dữ liệu khác nhau. Việc lưu những thông tin đó vào hàng loạt tệp rời rạc khiến quá trình tìm kiếm, cập nhật và kiểm soát tính nhất quán trở nên khó khăn. Database, hay cơ sở dữ liệu, ra đời để giải quyết nhu cầu tổ chức và sử dụng dữ liệu một cách có hệ thống.
Bài viết này giải thích database từ bản chất đến cách sử dụng. Ví dụ xuyên suốt là hệ thống đăng ký học phần, giúp bạn hiểu mối quan hệ giữa dữ liệu, phần mềm quản lý và những câu lệnh SQL mà không cần có kiến thức lập trình từ trước.
1. Database là gì?
Database (cơ sở dữ liệu) là một tập hợp dữ liệu được tổ chức để có thể lưu trữ, truy xuất, cập nhật và quản lý theo những quy tắc phù hợp. Trong tin học hiện đại, database thường được lưu dưới dạng điện tử và được sử dụng thông qua các công cụ hoặc hệ quản trị cơ sở dữ liệu.
www.ibm.comAmazon Web Services, Inc.
Cần phân biệt dữ liệu với thông tin. Dữ liệu là các giá trị được ghi nhận, chẳng hạn mã SV01, tên An và mã học phần HP01. Khi các giá trị được tổ chức và đặt trong ngữ cảnh, ta có thông tin: sinh viên An đã đăng ký học phần HP01. Giá trị của database không chỉ ở việc giữ lại các ký tự, mà còn ở khả năng bảo toàn mối liên hệ và giúp người dùng khai thác chúng đúng mục đích.
Ví dụ: cơ sở dữ liệu đăng ký học phần
Giả sử một trường cần quản lý ba nhóm thông tin: sinh viên, học phần và lượt đăng ký học phần. Nếu chỉ viết tất cả vào một bảng tính duy nhất, tên sinh viên và tên học phần có thể phải lặp lại nhiều lần. Khi sinh viên đổi tên hoặc học phần đổi tên, người quản lý phải tìm và sửa ở nhiều dòng, dễ dẫn đến dữ liệu không nhất quán.
Với database quan hệ, người thiết kế có thể tách thông tin thành ba bảng và liên kết bằng mã định danh. Thay đổi tên một sinh viên chỉ cần cập nhật tại bảng sinh viên, còn lịch sử đăng ký vẫn liên kết bằng mã. Cách tổ chức này làm giảm sự lặp lại không cần thiết và giúp kiểm tra các quan hệ dữ liệu. PostgreSQL Documentation
PostgreSQL Documentation
Điểm cần nhớ: Database không đơn thuần là một tệp chứa nhiều dòng dữ liệu. Điều quan trọng là mô hình tổ chức, các quy tắc quản lý và khả năng truy xuất có kiểm soát. Tuy nhiên, một database nhỏ hoàn toàn có thể được lưu trong một tệp, như trường hợp SQLite.
2. Database, DBMS và SQL khác nhau thế nào?
Ba thuật ngữ này thường được dùng chung, nhưng chúng đảm nhiệm ba vai trò khác nhau.
| Thuật ngữ | Bản chất | Vai trò | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Database | Tập hợp dữ liệu được tổ chức | Chứa hồ sơ sinh viên, học phần và lượt đăng ký | Cơ sở dữ liệu quản lý đào tạo |
| DBMS | Hệ quản trị cơ sở dữ liệu | Tạo, truy vấn, cập nhật, kiểm soát quyền và quản lý dữ liệu | PostgreSQL, MySQL, SQLite, MongoDB |
| SQL | Ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc | Diễn đạt yêu cầu như lấy, thêm, sửa hoặc xóa dữ liệu trong những hệ thống có hỗ trợ SQL | SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE |
DBMS là viết tắt của Database Management System, nghĩa là hệ quản trị cơ sở dữ liệu. Nó cung cấp lớp phần mềm để người dùng hoặc ứng dụng tương tác với dữ liệu mà không phải tự tổ chức từng thao tác đọc ghi trên ổ lưu trữ. Các hệ DBMS khác nhau có kiến trúc và tập tính năng khác nhau.Amazon Web Services, Inc.
SQL là viết tắt của Structured Query Language. SQL được sử dụng phổ biến trong cơ sở dữ liệu quan hệ; nó không phải tên của một database hay một DBMS. Ngoài truy vấn, SQL còn có thể định nghĩa bảng và ràng buộc dữ liệu. Không phải mọi database đều dùng SQL làm giao diện chính.PostgreSQL Documentation

Một cách hình dung hữu ích là: database giống như kho học liệu đã được phân loại; DBMS giống hệ thống quản lý kho và các quy tắc xuất nhập; SQL là một trong những cách gửi yêu cầu tới hệ thống quản lý. Đây chỉ là phép so sánh để học, không phải mô tả đầy đủ kiến trúc phần mềm.
3. Database quan hệ tổ chức dữ liệu như thế nào?
Cơ sở dữ liệu quan hệ (relational database) biểu diễn dữ liệu bằng những bảng có quan hệ logic với nhau. Đây là mô hình phù hợp để bắt đầu vì các khái niệm của nó dễ quan sát và có thể thực hành trực tiếp bằng SQL.
Bảng, cột, hàng và kiểu dữ liệu
Một bảng (table) thường biểu diễn một nhóm đối tượng hoặc sự kiện, như sinh_vien. Cột (column) mô tả thuộc tính, ví dụ ma_sv và ho_ten. Hàng (row) chứa dữ liệu của một bản ghi, như SV01 | An. Mỗi cột được định nghĩa với kiểu dữ liệu và có thể kèm ràng buộc, chẳng hạn tên không được để trống.PostgreSQL Documentation
Để tránh nhầm lẫn, mã sinh viên nên được coi là mã định danh chứ không phải một giá trị dùng để tính toán. Nếu mã có số 0 ở đầu, việc lưu bằng kiểu văn bản có thể phù hợp hơn lưu bằng số nguyên.
Khóa chính, khóa ngoại và quan hệ nhiều với nhiều
Khóa chính (primary key, PK) định danh duy nhất một hàng trong bảng. Trong ví dụ, ma_sv là khóa chính của bảng sinh_vien, còn ma_hp là khóa chính của bảng hoc_phan. Theo nguyên tắc thiết kế quan hệ, khóa chính phải duy nhất và không được chứa giá trị NULL. Vì SQLite có ngoại lệ lịch sử đối với một số kiểu khai báo khóa chính, ví dụ thực hành bên dưới ghi rõ NOT NULL để bảo đảm quy tắc này.
Khóa ngoại (foreign key, FK) liên kết giá trị ở một bảng với khóa hoặc tập cột có ràng buộc duy nhất ở bảng khác, giúp kiểm tra tính toàn vẹn tham chiếu. Chẳng hạn, một lượt đăng ký phải tham chiếu đến sinh viên và học phần có thật. PostgreSQL Documentation

Một sinh viên có thể đăng ký nhiều học phần, và một học phần có thể có nhiều sinh viên. Đây là quan hệ nhiều với nhiều. Ta biểu diễn nó bằng bảng trung gian dang_ky: mỗi dòng chứa một cặp mã sinh viên và mã học phần. Cặp (ma_sv, ma_hp) có thể dùng làm khóa chính ghép để ngăn một sinh viên đăng ký trùng cùng học phần trong mô hình đơn giản này. Nếu nghiệp vụ cho phép đăng ký lại theo học kỳ, khóa phải bổ sung thông tin học kỳ hoặc dùng thiết kế khác phù hợp.
Vì sao nên hạn chế dữ liệu lặp lại?
Giả sử một bảng lưu cả mã sinh viên, họ tên, mã học phần và tên học phần cho mỗi lượt đăng ký. Họ tên và tên học phần lặp đi lặp lại. Việc sửa một bản ghi nhưng bỏ sót bản ghi khác gây bất nhất khi cập nhật. Nếu xóa lượt đăng ký cuối cùng của học phần, ta còn có nguy cơ vô tình mất cả thông tin mô tả học phần.
Tách dữ liệu theo những thực thể và quan hệ thích hợp giúp giảm các vấn đề này. Đây là một trong những động cơ của chuẩn hóa dữ liệu (normalization). Tuy vậy, chuẩn hóa không có nghĩa mọi thông tin lặp đều sai; trong một số hệ thống, việc lưu dư thừa có kiểm soát được lựa chọn để đáp ứng nhu cầu truy vấn và hiệu năng. Người thiết kế cần xét quy tắc nghiệp vụ trước khi quyết định cấu trúc.
4. Database hoạt động như thế nào khi có yêu cầu truy vấn?
Trong một website tra cứu điểm, người học thường không gửi SQL trực tiếp tới database. Trình duyệt gửi yêu cầu tới ứng dụng; ứng dụng kiểm tra phiên đăng nhập và quyền xem điểm, sau đó sử dụng kết nối hoặc thư viện phù hợp để gửi truy vấn đến DBMS. DBMS xác định cách thực hiện truy vấn, đọc dữ liệu cần thiết và trả kết quả; ứng dụng xử lý kết quả rồi hiển thị trên giao diện.
www.ibm.comAmazon Web Services, Inc.
Điều này cũng giúp phân biệt database với giao diện website. Website là nơi người dùng tương tác, còn database thường nằm ở tầng lưu trữ và truy xuất dữ liệu. Nếu muốn tìm hiểu thêm cách các ứng dụng trao đổi yêu cầu và kết quả, bạn có thể đọc bài API là gì trên TrangEdu.
Bốn thao tác dữ liệu cơ bản: CRUD
CRUD là cách gọi ngắn bốn nhóm thao tác phổ biến. Create tạo dữ liệu mới, Read đọc dữ liệu, Update sửa dữ liệu và Delete xóa dữ liệu. Với SQL, những thao tác này thường được thể hiện bằng INSERT, SELECT, UPDATE và DELETE tương ứng.
Ví dụ: khi sinh viên đăng ký học phần, hệ thống thêm một bản ghi; khi xem lịch học, hệ thống đọc bản ghi; khi cập nhật một trường thông tin, hệ thống sửa bản ghi; khi hủy đăng ký hợp lệ, hệ thống có thể xóa bản ghi hoặc đổi trạng thái tùy thiết kế. Không phải nghiệp vụ xóa trên giao diện cũng đồng nghĩa dữ liệu bị xóa vật lý.
Chỉ mục (index) giúp tìm dữ liệu nhanh hơn ra sao?
Khi cần tìm sinh viên theo mã, hệ quản trị có thể phải duyệt nhiều hàng nếu không có cấu trúc hỗ trợ phù hợp. Index là cấu trúc bổ sung giúp một số truy vấn tìm dữ liệu hiệu quả hơn, tương tự mục lục tra cứu trong sách. Tuy nhiên, chỉ mục chiếm không gian lưu trữ, cần được cập nhật khi dữ liệu thay đổi và không bảo đảm mọi truy vấn đều chạy nhanh hơn. DBMS có thể chọn không dùng một index nếu đánh giá quét bảng hiệu quả hơn.PostgreSQL Documentation
Giao dịch (transaction) bảo vệ các thao tác liên quan
Xét tình huống giả định: chuyển 100.000 đồng từ tài khoản A sang B. Hệ thống cần ghi giảm tiền ở A và ghi tăng tiền ở B. Nếu chỉ thực hiện bước đầu rồi gặp lỗi, tổng số dư của hai tài khoản sẽ sai. Transaction cho phép nhóm các thao tác liên quan thành một đơn vị: hoặc toàn bộ được xác nhận, hoặc thay đổi chưa hoàn tất bị hủy theo cơ chế giao dịch.

Người học sẽ thường gặp chữ viết tắt ACID trong cơ sở dữ liệu giao dịch: Atomicity (tính nguyên tử), Consistency (tính nhất quán theo các ràng buộc), Isolation (mức độ cô lập giữa giao dịch đồng thời) và Durability (tính bền vững của thay đổi đã xác nhận). Các mức cô lập và cách bảo đảm tính bền vững phụ thuộc hệ quản trị, cấu hình và môi trường triển khai; không nên hiểu ACID là mọi lỗi ứng dụng đều tự được xử lý đúng. PostgreSQL Documentation
5. Những loại database phổ biến
Các database có thể được phân loại theo mô hình dữ liệu, cách triển khai hoặc mục đích sử dụng. Một database chạy trên đám mây không mặc nhiên là một mô hình dữ liệu riêng; cùng một mô hình quan hệ có thể được triển khai tại chỗ hoặc trên hạ tầng cloud.

| Loại cơ sở dữ liệu | Cách tổ chức chủ đạo | Trường hợp thường phù hợp | Ví dụ công nghệ |
|---|---|---|---|
| Quan hệ (relational) | Bảng, khóa và quan hệ | Hệ thống quản lý đào tạo, đơn hàng, kế toán | PostgreSQL, MySQL, SQLite |
| Tài liệu (document) | Tài liệu với các trường dữ liệu | Hồ sơ có cấu trúc linh hoạt, nội dung ứng dụng | MongoDB |
| Khóa, giá trị (key-value) | Một khóa tương ứng một giá trị | Truy cập dữ liệu qua khóa, dữ liệu phiên | Redis ở những cấu hình và cách dùng phù hợp |
| Đồ thị (graph) | Nút và cạnh thể hiện quan hệ | Phân tích mạng lưới kết nối, quan hệ phức tạp | Neo4j |
NoSQL là tên gọi cho một nhóm cách tiếp cận phi quan hệ hoặc không lấy bảng quan hệ làm mô hình chính. Không nên hiểu NoSQL là không bao giờ hỗ trợ truy vấn hay giao dịch. Ví dụ, database dạng tài liệu có thể tổ chức các trường linh hoạt, nhưng vẫn có thể sử dụng quy tắc xác thực lược đồ và những chức năng quản lý dữ liệu khác.www.mongodb.com
Nên chọn SQL hay NoSQL? Không có đáp án đúng cho mọi dự án. Nếu dữ liệu có quan hệ rõ ràng, cần nhiều phép nối và ràng buộc nghiệp vụ, một hệ cơ sở dữ liệu quan hệ thường là điểm khởi đầu hợp lý. Nếu dữ liệu và cách truy cập phù hợp với mô hình tài liệu, khóa giá trị hoặc đồ thị, các lựa chọn phi quan hệ có thể mang lại lợi ích. Cần đánh giá thêm yêu cầu giao dịch, khả năng mở rộng, tính nhất quán, chi phí, kỹ năng vận hành và hệ sinh thái công cụ trước khi quyết định.
6. Thực hành tạo database đầu tiên bằng SQLite
SQLite là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ có thể hoạt động ngay trong tiến trình ứng dụng, không yêu cầu một máy chủ database riêng. Đây là lựa chọn thuận tiện để thực hành trên máy cá nhân và hiểu các câu lệnh SQL cơ bản. www.sqlite.org
Ví dụ sau sử dụng ba bảng của hệ thống đăng ký học phần. Bạn có thể chạy các câu lệnh bằng công cụ SQLite hoặc dùng thư viện sqlite3 có trong Python. Nếu chưa từng học lập trình, bài Python là gì sẽ cung cấp nền tảng cần thiết trước khi kết hợp Python với database.
Bước 1. Tạo ba bảng và khai báo các khóa
PRAGMA foreign_keys = ON;
CREATE TABLE sinh_vien (
ma_sv TEXT NOT NULL PRIMARY KEY,
ho_ten TEXT NOT NULL
);
CREATE TABLE hoc_phan (
ma_hp TEXT NOT NULL PRIMARY KEY,
ten_hp TEXT NOT NULL
);
CREATE TABLE dang_ky (
ma_sv TEXT NOT NULL,
ma_hp TEXT NOT NULL,
PRIMARY KEY (ma_sv, ma_hp),
FOREIGN KEY (ma_sv) REFERENCES sinh_vien(ma_sv),
FOREIGN KEY (ma_hp) REFERENCES hoc_phan(ma_hp)
);Lệnh CREATE TABLE tạo bảng; PRIMARY KEY quy định khóa chính; FOREIGN KEY đặt ràng buộc tham chiếu. Dòng PRAGMA foreign_keys = ON; đặc biệt quan trọng đối với SQLite: việc kiểm tra khóa ngoại cần được bật trên từng kết nối trong những cấu hình thông dụng, không nên mặc định là luôn được bật. www.sqlite.org
Bước 2. Thêm dữ liệu mẫu
INSERT INTO sinh_vien (ma_sv, ho_ten) VALUES
('SV01', 'An'),
('SV02', 'Bình');
INSERT INTO hoc_phan (ma_hp, ten_hp) VALUES
('HP01', 'Cơ sở dữ liệu'),
('HP02', 'Mạng máy tính');
INSERT INTO dang_ky (ma_sv, ma_hp) VALUES
('SV01', 'HP01'),
('SV01', 'HP02'),
('SV02', 'HP01');Sau bước này, bảng sinh_vien có hai dòng, bảng hoc_phan có hai dòng và bảng dang_ky có ba dòng. Các tên và mã là dữ liệu giả định phục vụ học tập, không liên quan hồ sơ thật.
Bước 3. Truy vấn học phần của một sinh viên
SELECT sv.ho_ten, hp.ten_hp
FROM dang_ky AS dk
JOIN sinh_vien AS sv ON dk.ma_sv = sv.ma_sv
JOIN hoc_phan AS hp ON dk.ma_hp = hp.ma_hp
WHERE sv.ma_sv = 'SV01'
ORDER BY hp.ma_hp;Kết quả mong đợi:
| ho_ten | ten_hp |
|---|---|
| An | Cơ sở dữ liệu |
| An | Mạng máy tính |
SELECT chỉ ra các cột cần lấy; FROM là bảng bắt đầu; JOIN kết hợp các bảng theo điều kiện; WHERE giới hạn sinh viên cần tra cứu; ORDER BY sắp xếp kết quả theo mã học phần. Các phép nối bảng là một khả năng quan trọng của SQL trong database quan hệ. PostgreSQL Documentation
Bước 4. Tự kiểm tra quy tắc dữ liệu
Thử chèn lượt đăng ký ('SV99', 'HP01') khi không có sinh viên SV99. Nếu kết nối SQLite đã bật PRAGMA foreign_keys = ON, thao tác sẽ bị từ chối vì vi phạm khóa ngoại. Tiếp theo, thử chèn lại ('SV01', 'HP01'), thao tác sẽ bị từ chối vì cặp khóa chính đã tồn tại. Hai phép thử này cho thấy sự khác nhau giữa lưu một chuỗi bất kỳ và quản lý dữ liệu theo ràng buộc.
7. Thiết kế và vận hành database an toàn
Một database có cấu trúc hợp lý vẫn có thể xảy ra lỗi nếu ứng dụng cho phép truy cập sai quyền, truy vấn được xây dựng không an toàn hoặc không có phương án khôi phục khi mất dữ liệu.

Phân quyền và bảo vệ dữ liệu
Ứng dụng chỉ nên được cấp những quyền thực sự cần thiết. Một tài khoản chỉ phục vụ việc hiển thị danh sách học phần có thể không cần quyền xóa bảng hoặc đọc toàn bộ hồ sơ sinh viên. Việc bảo vệ dữ liệu còn đòi hỏi xác thực người dùng, kiểm soát quyền ở tầng ứng dụng, giám sát hoạt động và xử lý dữ liệu cá nhân theo yêu cầu áp dụng của tổ chức.
Tránh SQL injection bằng truy vấn tham số
Khi nhận dữ liệu từ biểu mẫu, lập trình viên không nên ghép trực tiếp nội dung người dùng nhập vào chuỗi SQL. Nên sử dụng prepared statements và truy vấn có tham số để hệ thống phân biệt rõ cú pháp truy vấn với giá trị dữ liệu. Đây là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ SQL injection, nhưng vẫn phải kết hợp kiểm tra quyền truy cập và các biện pháp bảo mật khác.
cheatsheetseries.owasp.org
Sao lưu phải đi kèm kiểm tra khôi phục
Sao lưu là tạo bản dữ liệu có thể dùng để khôi phục khi gặp sự cố. Với PostgreSQL, các phương pháp được tài liệu chính thức đề cập gồm xuất bản sao logic, sao lưu ở mức hệ thống tệp và lưu trữ liên tục để phục hồi đến thời điểm phù hợp. Phương án cụ thể phụ thuộc quy mô, thời gian cho phép mất dữ liệu và thời gian cần để khôi phục. Một bản sao lưu chỉ thực sự hữu ích khi quy trình khôi phục đã được kiểm thử.PostgreSQL Documentation
Chọn DBMS theo quy mô và yêu cầu thực tế
Đối với bài tập nhỏ hoặc ứng dụng cục bộ, SQLite có thể đủ. Đối với ứng dụng nhiều người dùng, cần kết nối qua mạng, quản trị riêng biệt và khả năng vận hành phức tạp hơn, có thể cân nhắc PostgreSQL hoặc MySQL. Với dữ liệu dạng tài liệu hoặc quan hệ đồ thị, cần nghiên cứu công cụ tương ứng. Không nên chọn công nghệ chỉ vì phổ biến: hãy mô tả loại dữ liệu, số người dùng, cách truy vấn, yêu cầu giao dịch, sao lưu, bảo mật và chi phí trước.
8. Những nhầm lẫn phổ biến về database
Database có phải là Excel không?
Excel là ứng dụng bảng tính. Tệp Excel có thể lưu các bảng dữ liệu và phù hợp nhiều bài toán cá nhân, nhưng không đồng nghĩa một hệ quản trị cơ sở dữ liệu chuyên dụng về ràng buộc, giao dịch, truy cập đồng thời và quản trị quyền.
Một database có bắt buộc chạy trên máy chủ riêng không?
Không. SQLite là ví dụ về cơ sở dữ liệu được truy cập trực tiếp qua tệp bởi thư viện trong ứng dụng, không cần tiến trình máy chủ database riêng.
NoSQL có nghĩa là không có cấu trúc?
Không. Nhiều hệ NoSQL có mô hình tổ chức rõ ràng và có thể hỗ trợ quy tắc xác thực cấu trúc dữ liệu.
Có index thì mọi truy vấn đều nhanh?
Không. Index làm phát sinh chi phí lưu trữ và cập nhật; lợi ích phụ thuộc điều kiện truy vấn và kế hoạch thực thi.
Lưu dữ liệu vào database có nghĩa là an toàn tuyệt đối?
Không. An toàn còn phụ thuộc cấu hình, quyền truy cập, mã ứng dụng, sao lưu và khả năng ứng phó với sự cố.
Database giúp lưu và tổ chức dữ liệu để có thể khai thác, cập nhật và bảo toàn quan hệ dữ liệu theo yêu cầu của ứng dụng. DBMS cung cấp chức năng quản lý và kiểm soát hoạt động với dữ liệu; SQL là ngôn ngữ phổ biến để tương tác với các hệ cơ sở dữ liệu quan hệ. Khi bắt đầu học, bạn nên nắm chắc bảng, hàng, cột, khóa chính, khóa ngoại, truy vấn SELECT, nguyên lý giao dịch và quyền truy cập trước khi chuyển sang những kiến trúc phức tạp.
Bước tiếp theo phù hợp là tự tạo cơ sở dữ liệu SQLite với một tình huống quen thuộc như quản lý sách, môn học hoặc sản phẩm, rồi kiểm tra từng quy tắc bằng dữ liệu giả định. Hiểu cách thiết kế và kiểm chứng dữ liệu quan trọng hơn việc học thuộc tên nhiều hệ quản trị.
Câu hỏi thường gặp
Database có phải là một ngôn ngữ lập trình không?
Không. Database là tập hợp dữ liệu được tổ chức; SQL là ngôn ngữ dùng để làm việc với nhiều cơ sở dữ liệu quan hệ; còn DBMS là phần mềm quản lý chúng.
Database dùng để làm gì trong website?
Database lưu những dữ liệu mà website cần quản lý, chẳng hạn tài khoản, nội dung, đơn hàng, kết quả học tập hoặc lịch sử giao dịch. Tùy kiến trúc, một phần dữ liệu cũng có thể được lưu ở hệ thống tệp hoặc dịch vụ lưu trữ khác.
MySQL và SQL có giống nhau không?
Không. MySQL là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ, còn SQL là ngôn ngữ được MySQL và nhiều hệ quản trị khác hỗ trợ.
Muốn học database có cần biết lập trình trước không?
Không nhất thiết. Bạn có thể học bảng, khóa, quan hệ và SQL cơ bản trước. Khi muốn kết nối database với website hay ứng dụng, kiến thức lập trình sẽ trở nên cần thiết hơn.
Database có thể lưu hình ảnh và video không?
Có, tùy hệ quản trị và thiết kế. Tuy nhiên, nhiều hệ thống chọn lưu tệp lớn trong dịch vụ lưu trữ riêng, còn database lưu thông tin mô tả, định danh và đường dẫn tham chiếu. Lựa chọn phụ thuộc yêu cầu hiệu năng, quản lý và chi phí.
Database trên cloud có phải là NoSQL không?
Không. Cloud mô tả cách cung cấp hoặc triển khai dịch vụ; SQL và NoSQL đều có thể được vận hành trên hạ tầng cloud.



